Projektligji i ri për taksimin e pasurive të paluajtshme përcakton se detyrimi për pagesën e taksës së pronës nuk do të bjerë vetëm mbi pronarët e regjistruar në Kadastër.
Në rastet kur pasuria nuk është e regjistruar ose nuk ka dokument pronësie, taksapagues do të jetë personi që e posedon atë.
Sipas draftit, taksapaguesi kryesor mbetet pronari i regjistruar i pasurisë së paluajtshme në regjistrin kadastral. Në mungesë të regjistrimit, detyrimi i kalon personit që disponon dokumentin e pronësisë.
Por projektligji parashikon edhe situatat kur dokumenti i pronësisë mungon. Në këto raste, përgjegjës për pagesën e taksës do të jetë poseduesi i pasurisë.
Një nga rastet lidhet me parcelat në pronësi të shtetit, të dhëna në përdorim përmes aktit të marrjes së tokës bujqësore në përdorim. Për këto pasuri, taksapagues do të jetë poseduesi i tyre.
Drafti rregullon edhe rastet kur një parcelë është e zënë nga një ndërtesë, me ose pa dokument pronësie. Në këtë situatë, taksa për sipërfaqen e zënë të parcelës do të paguhet nga poseduesi ose pronari i ndërtesës së ngritur mbi të.
Sipërfaqja e zënë e parcelës do të konsiderohet sa trefishi i sipërfaqes së njësisë së ndërtesës, por në asnjë rast më e madhe se vetë sipërfaqja e parcelës ku ndodhet ndërtesa.
Nëse parcela është më e vogël se trefishi i sipërfaqes së ndërtesës ose njësive të ndërtuara mbi të, atëherë përgjegjës për pagesën e taksës për të gjithë parcelën do të jenë poseduesit ose pronarët e njësive të ndërtesave.
Ndërsa kur parcela është më e madhe se sipërfaqja e konsideruar e zënë nga ndërtesa, taksa për pjesën e mbetur të pazënë do të paguhet nga pronari i parcelës ose nga personi që ka aktin e marrjes së saj në përdorim.
Projektligji parashikon gjithashtu se, në rastin e ndërtesave që janë ende në ndërtim dhe kanë leje ndërtimi, taksapagues do të jetë zhvilluesi i projektit.
Megjithatë, nëse njësi të veçanta të ndërtesës janë vënë në përdorim ose janë kaluar në posedim apo pronësi të personave të tjerë, detyrimin për pagesën e taksës do ta kenë këta posedues ose pronarë, edhe nëse objekti në tërësi nuk ka përfunduar.
Në rastet kur ndërtesa nuk ka përfunduar dhe për të nuk disponohet leje ndërtimi, taksapagues do të jetë poseduesi i njësisë së ndërtesës.
Për pasuritë që janë në bashkëpronësi ose bashkëposedim, detyrimi tatimor do të ndahet mes personave përgjegjës në raport me pjesën që zotërojnë. Nëse pjesët nuk janë të përcaktuara, ato do të konsiderohen të barabarta.
Drafti saktëson se secili nga taksapaguesit do të jetë individualisht përgjegjës për pagesën e detyrimeve tatimore.
Një element i rëndësishëm i projektligjit është se përcaktimi i poseduesve si taksapagues nuk u jep atyre të drejta pronësie mbi pasurinë.
Pra, pagesa e taksës nga poseduesi nuk ndryshon regjimin juridik të pronës dhe nuk shërben si njohje pronësie.
Me këto ndryshime, qeveria synon të zgjerojë bazën e taksimit të pasurive të paluajtshme, duke përfshirë edhe pronat e paregjistruara, ndërtesat në ndërtim, objektet pa leje dhe pasuritë që përdoren faktikisht nga persona që nuk rezultojnë pronarë të regjistruar.
