Mësimi dhe përdorimi i më shumë se një gjuhe mund të ndihmojë në ruajtjen e një truri më të ri. Sipas një studimi të prezantuar në konferencën e Federatës së Shoqatave Evropiane të Neuroshkencës në Barcelonë, sa më shumë gjuhë të zotërojë një person dhe sa më herët t’i ketë mësuar ato, aq më i madh mund të jetë përfitimi për shëndetin e trurit.
Studiuesit zbuluan se personat që flisnin dy gjuhë kishin një moshë neurologjike mesatarisht gjashtë vjet më të re krahasuar me ata që flisnin vetëm një gjuhë. Tek ata që zotëronin tri gjuhë, diferenca arrinte në rreth shtatë vjet, ndërsa pjesëmarrësit që flisnin katër gjuhë kishin tru që dukej deri në 13 vjet më i ri.
Me kalimin e viteve, lidhjet mes miliarda qelizave nervore të trurit dobësohen gradualisht, gjë që mund të ndikojë në kujtesë, përqendrim dhe shpejtësinë e përpunimit të informacionit. Ky studim sugjeron se përvoja shumëgjuhëshe mund të ndihmojë në ruajtjen e këtyre lidhjeve për një kohë më të gjatë.
Ndryshe nga studimet e mëparshme, të cilat kishin vërejtur se popullsitë me aftësi më të larta gjuhësore plaken më ngadalë, ky hulumtim u përqendrua te ndikimi i drejtpërdrejtë i shumëgjuhësisë në trurin e individëve. Ekipi kërkimor, i përbërë nga shkencëtarë nga Spanja, Kili, Argjentina dhe Dublini, analizoi pjesëmarrës nga rajoni Bask, ku është e zakonshme të fliten disa gjuhë, përfshirë spanjishten, baskishten, anglishten dhe frëngjishten.
Për të vlerësuar moshën neurologjike, studiuesit përdorën magnetoencefalografinë për të regjistruar aktivitetin e trurit te 728 persona me mosha dhe nivele të ndryshme njohjeje gjuhësh. Më pas, rezultatet u analizuan me ndihmën e inteligjencës artificiale, e cila përcaktoi nivelin normal të lidhshmërisë së trurit sipas moshës. Gjetjet u verifikuan edhe në një grup të dytë prej 144 pjesëmarrësish, të ndarë në mënyrë të barabartë sipas numrit të gjuhëve që flisnin.
Sipas Dr. Lucia Amoruso nga Qendra Baske për Njohjen, Trurin dhe Gjuhën në San Sebastián, rezultatet tregojnë se personat që flasin më shumë gjuhë kanë një tru që duket më i ri sesa mosha e tyre kronologjike. Ajo theksoi se ndikimi nuk lidhet vetëm me numrin e gjuhëve, por edhe me nivelin e zotërimit të tyre dhe moshën në të cilën është mësuar gjuha e dytë. Kjo tregon se përvoja shumëgjuhëshe duhet parë si një proces i vazhdueshëm dhe jo thjesht si dallimi mes një personi njëgjuhësh dhe një dygjuhësh.
Megjithatë, studiuesit theksojnë se, edhe pse morën në konsideratë faktorë si mosha, gjinia dhe niveli i arsimit, nuk mund të përjashtohen plotësisht ndikime të tjera, si mënyra e jetesës, aktiviteti social apo zakone të tjera që mund të ndikojnë në shëndetin e trurit.
Neuroshkencëtarja Christina Dalla vlerësoi se gjetjet përforcojnë idenë se mësimi i një gjuhe të dytë, të tretë apo të katërt mund të ndihmojë në ruajtjen e funksioneve të trurit për një periudhë më të gjatë. Sipas saj, sa më herët të nisë ky proces, aq më të mëdha janë përfitimet, ndërsa mësimi i gjuhëve mbetet i vlefshëm në çdo moshë, jo vetëm për zhvillimin kulturor dhe social, por edhe për shëndetin e trurit.
Nga ana tjetër, profesorja e psikologjisë biologjike Eef Hogervorst nga Universiteti Loughborough këshillon kujdes në interpretimin e rezultateve. Ajo vëren se njerëzit që flasin disa gjuhë mund të kenë gjithashtu stile jetese më të shëndetshme dhe të angazhohen më shpesh në aktivitete që mbrojnë funksionet njohëse, si leximi, mësimi gjatë gjithë jetës apo luajtja e instrumenteve muzikore. Për këtë arsye, sipas saj, nevojiten studime të mëtejshme për të përcaktuar se sa ndikim ka vetë shumëgjuhësia në ngadalësimin e plakjes së trurit. /skyweb.al
