“Proteinmaxxing”, prirja për të konsumuar sasi të larta proteinash është kthyer në një nga trendet më të mëdha të mirëqenies të dekadës. Megjithatë, ndërsa popullsia botërore po plaket, një studim i ri sugjeron se konsumimi i më pak proteinave mund të jetë një rrugë më e zgjuar drejt një jete më të gjatë dhe më të shëndetshme.
Pas analizimit të më shumë se 300 studimeve, studiues nga Universiteti i Wisconsin-Madison në Shtetet e Bashkuara arritën në përfundimin se, ndonëse udhëzimet zyrtare shpesh rekomandojnë një dietë të pasur me proteina, provat e reja tregojnë se ulja e konsumit të tyre mund të zvogëlojë rrezikun e sëmundjeve që lidhen me plakjen, si diabeti dhe kanceri.
Ndërsa popullsia e botës vazhdon të plaket, bëhet gjithnjë e më e rëndësishme gjetja e mënyrave për të nxitur plakjen e shëndetshme dhe për të ulur barrën e sëmundjeve kronike.
“Është plotësisht e qartë se proteinat kanë përfitime për rritjen e masës muskulore dhe për reagimin e trupit ndaj ushtrimeve fizike tek individët aktivë,” tha autori i studimit, Dudley Lamming, në një deklaratë për media.
“Por, duke qenë se shumica e njerëzve bëjnë një jetë relativisht sedentare, shumë prej tyre ka të ngjarë të konsumojnë më shumë proteina sesa kanë nevojë, gjë që mund të ketë pasoja negative për shëndetin,” shtoi ai.
Studimi zbuloi se një dietë me pak proteina përmirëson funksionin metabolik duke reduktuar indin dhjamor, duke rritur shpenzimin e energjisë dhe duke stabilizuar nivelin e sheqerit në gjak.
Si në studimet me njerëz ashtu edhe në ato me kafshë, personat që konsumuan më pak proteina kishin kontroll më të mirë të sheqerit në gjak dhe më pak yndyrë trupore, edhe kur konsumonin më shumë kalori në total.
Ky efekt lidhet kryesisht me një “hormon mbrojtës”, të quajtur FGF21, niveli i të cilit rritet kur marrja e proteinave është e ulët. Ky hormon ndihmon organizmin të djegë energjinë në mënyrë më efikase.
Studiuesit zbuluan gjithashtu se konsumimi i më pak proteinave e ndihmon trupin të kalojë në një proces të quajtur autofagji, i cili funksionon si një mekanizëm pastrimi dhe riparimi qelizor. Gjatë këtij procesi, organizmi eliminon proteinat e dëmtuara dhe pjesët e konsumuara të qelizave, duke ndihmuar në ruajtjen e shëndetit dhe rinisë së tyre.
Megjithatë, studimi thekson se një dietë me pak proteina nuk është e përshtatshme për të gjithë. Gratë shtatzëna, fëmijët në rritje, të moshuarit dhe personat që po rikuperohen nga dëmtime ose operacione të mëdha nuk duhet të kufizojnë marrjen e proteinave, pasi ato janë thelbësore për zhvillimin dhe rikuperimin e organizmit.
Sa proteina rekomandohen?
Autoriteti Evropian për Sigurinë Ushqimore (EFSA) dhe Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) rekomandojnë një marrje ditore prej 0.83 gramë proteinë për kilogram të peshës trupore.
Të dy institucionet theksojnë se konsumimi deri në dyfishin e kësaj sasie konsiderohet i sigurt, por provat shkencore mbi efektet afatgjata të marrjes shumë të lartë të proteinave mbeten ende të diskutueshme.
EFSA gjithashtu vëren se nuk ka ende të dhëna të mjaftueshme për të përcaktuar nevojat specifike për proteina tek të moshuarit dhe rekomandon që ata të konsumojnë të paktën të njëjtën sasi proteinash si të rriturit më të rinj.
“Rekomandimet e fundit kanë inkurajuar njerëzit të konsumojnë më shumë proteina, por njëkohësisht i kanë nxitur të jenë më aktivë fizikisht,” tha Lamming.
“Sipas të gjitha gjasave, rekomandimet për marrjen e proteinave duhet të personalizohen jo vetëm sipas moshës, por edhe sipas nivelit të aktivitetit fizik.”
Në përfundim, autorët e studimit theksojnë se shumë njerëz konsumojnë më tepër proteina sesa u nevojiten dhe mund të përfitojnë nga një kufizim i moderuar i tyre. Megjithatë, ata nënvizojnë se nevojiten studime të mëtejshme për të hartuar dieta të përshtatura për secilin individ, duke marrë parasysh gjendjen shëndetësore dhe stilin e jetesës.
