Të kesh tension normal të gjakut, të mos kesh diabet dhe të mos pish duhan nga mosha 48 deri në 68 vjeç lidhet, mesatarisht, me gati 13 vite më shumë jetë pa demencë, sipas një studimi të ri.
Demenca është një nga problemet shëndetësore që po rriten më shpejt në mbarë botën. Çdo vit diagnostikohen rreth 10 milionë raste të reja globalisht, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, dhe parashikohet që numri të kalojë 150 milionë deri në vitin 2050.
Rritja e rasteve ka bërë që studiuesit të përqendrohen te parandalimi dhe te faktorët e ndryshueshëm të stilit të jetesës që njerëzit mund të ndikojnë në moshën e mesme, për të pasur një plakje më të shëndetshme.
Gjetjet, të publikuara në revistën Neurology Open Access, treguan se ruajtja e shëndetit të mirë të enëve të gjakut — e përcaktuar si mungesa e diabetit, hipertensionit dhe duhanpirjes — gjatë moshës së mesme ndikon drejtpërdrejt në numrin e viteve që një person mund të presë të jetojë pa zhvilluar demencë.
“Gjetjet tona tregojnë se njerëzit duhet të përpiqen në mënyrë aktive t’i shmangin këta faktorë gjatë moshës së mesme, si një strategji për të ruajtur shëndetin e trurit për më shumë se një dekadë”, tha Josef Coresh, studiuesi kryesor i studimit.
Duke analizuar të dhënat e më shumë se 12,000 pjesëmarrësve, studiuesit zbuluan se personat me diabet, hipertension ose që pinin duhan kishin një periudhë dukshëm më të shkurtër të jetës pa demencë.
Pjesëmarrësit që kishin të tre faktorët e rrezikut në moshën e mesme kishin gati tre herë më shumë rrezik për të zhvilluar demencë, krahasuar me ata që nuk kishin asnjë faktor rreziku.
Personat që në moshën 55 vjeç nuk kishin asnjë nga këta faktorë rreziku mund të prisnin të jetonin mesatarisht 30 vite pa demencë.
Ata që kishin:
- 1 faktor rreziku: rreth 26 vite pa demencë;
- 2 faktorë rreziku: rreth 21 vite;
- 3 faktorë rreziku: pak më shumë se 17 vite.
Kjo do të thotë se njerëzit pa faktorë rreziku jetonin afërsisht 13 vite më gjatë pa dëmtime njohëse krahasuar me ata që kishin të tre faktorët.
U vunë re edhe ndryshime midis gjinive. Në përgjithësi, gratë jetonin më shumë vite pa demencë sesa burrat. Për shembull, ndër personat me të tre faktorët e rrezikut, gratë kishin mesatarisht 18 vite jetë pa demencë, ndërsa burrat 16 vite.
“Shpresojmë që këto rezultate t’i inkurajojnë njerëzit të lënë duhanin dhe të kujdesen nga afër për shëndetin e tyre të enëve të gjakut që nga mosha 48 vjeç”, tha Coresh.
