Zjarret në pyje, të favorizuara nga temperaturat gjithnjë e më të larta, po kthehen në një nga kërcënimet klimatike me ndikimin më të madh ekonomik dhe mjedisor për Shqipërinë.
Të dhënat e Planit Kombëtar të Përshtatjes ndaj Ndryshimeve Klimatike 2026–2036 tregojnë se zjarret, së bashku me përmbytjet, thatësirat dhe rrëshqitjet e dherave, përbëjnë mbi 90% të dëmeve të shkaktuara nga fatkeqësitë klimatikenë vend.
Gjatë dy dekadave të fundit, fatkeqësitë natyrore dhe klimatike kanë prekur rreth 95% të bashkive shqiptare, duke treguar se ekspozimi ndaj këtyre fenomeneve tashmë shtrihet pothuajse në të gjithë territorin.
Situata pritet të bëhet edhe më problematike në dekadat e ardhshme. Sipas skenarëve klimatikë, deri në vitin 2050 temperatura mesatare në Shqipëri mund të rritet me 0.9 deri në 2 gradë Celsius, duke shtuar rrezikun për periudha të gjata thatësire dhe zjarre më të shpeshta e më intensive.
Pasojat nuk kufizohen vetëm te humbja e sipërfaqeve pyjore. Zjarret dëmtojnë biodiversitetin, degradojnë tokën, rrisin ekspozimin ndaj erozionit dhe cenojnë burimet ujore dhe kullotat.
Efektet transmetohen drejtpërdrejt edhe në ekonomi, veçanërisht në bujqësi, blegtori dhe turizëm, ndërsa komunitetet rurale humbasin të ardhura që lidhen me drurin, bimët mjekësore dhe produkte të tjera pyjore.
Plani Kombëtar vlerëson se, nëse ndikimet klimatike nuk kufizohen, dëmet ekonomike nga ndryshimet klimatike mund të arrijnë deri në 7% të Prodhimit të Brendshëm Bruto të Shqipërisë në vitin 2050.
Për të frenuar përkeqësimin e situatës, dokumenti parashikon ngritjen e katër fidanishteve të reja dhe ripyllëzimin e zonave të zhveshura apo të dëmtuara nga zjarret, erozioni dhe prerjet.
Masat përfshijnë gjithashtu përmirësimin e menaxhimit të pyjeve dhe zonave të mbrojtura, restaurimin e ekosistemeve të dëmtuara, kontrollin e erozionit dhe krijimin e skemave të pagesës për shërbimet që ofrojnë ekosistemet.
Në total, për sektorin e pyjeve janë parashikuar 13 masa prioritare, të cilat do të zbatohen gjatë periudhës 2026–2036, ndërsa disa ndërhyrje afatgjata pritet të vijojnë deri në vitin 2042.
