Fenomeni i fuqishëm El Niño po shton rrezikun për prodhimin bujqësor në disa nga rajonet më të rëndësishme të botës, por sistemi global i ushqimit duket më rezistent se gjatë episodeve të mëparshme.
Rezervat e larta të drithërave, përmirësimi i teknologjisë bujqësore dhe rritja e rolit të eksportuesve si Brazili dhe Rusia po ndihmojnë në zbutjen e goditjes që mund të shkaktojnë thatësirat dhe moti ekstrem.
Sipas FAO-s dhe analistëve të tregut, prodhimi bujqësor global është rritur më shpejt se konsumi dhe popullsia që prej viteve 1980. Në këtë zhvillim kanë ndikuar kulturat me rendiment më të lartë, sistemet më të mira të ujitjes, përdorimi i plehrave dhe përmirësimi i mbrojtjes së bimëve.
Megjithatë, pasojat e El Niño kanë nisur të ndihen. Thatësira ka prekur zona të mëdha në Azi, përfshirë Indinë, Indonezinë, Tajlandën dhe pjesë të tjera të Azisë Juglindore, ndërsa edhe Australia përballet me rrezikun e një sezoni më të thatë në rajonet kryesore të prodhimit të drithërave.
Parashikimet tregojnë se El Niño mund të forcohet më tej gjatë tremujorit të fundit të vitit 2026 dhe në fillim të vitit të ardhshëm. Meteorologët vlerësojnë se mund të bëhet një nga episodet më të fuqishme të regjistruara ndonjëherë.
Në të kaluarën, episode të forta si ato të viteve 1997-1998 dhe 2015-2016 shkaktuan rënie të prodhimit të kulturave bazë, rritje të çmimeve të ushqimeve dhe kufizime të eksporteve në disa vende.
Këtë herë, rezervat krijojnë një diferencë të rëndësishme. India, e cila përbën rreth 40% të eksporteve botërore të orizit, disponon rezerva që vlerësohen më të mëdha se volumi i përgjithshëm i eksporteve globale për një vit.
Kina, nga ana tjetër, mban pothuajse gjysmën e rezervave botërore të grurit, duke kufizuar rrezikun që një rënie e prodhimit në Australi të shkaktojë menjëherë presion të fortë mbi tregun ndërkombëtar.
Ndryshime të mëdha kanë ndodhur edhe në hartën e eksporteve. Brazili është kthyer në furnizuesin më të madh botëror të sojës, ndërsa eksportet ruse të grurit arritën vitin e kaluar në rreth 48 milionë tonë, nga vetëm 1 milion tonë në fund të viteve ’90.
Edhe teknologjia po ndihmon fermerët të përballojnë më mirë kushtet ekstreme. Monitorimi satelitor, hartat e lagështisë së tokës, sistemet GPS dhe platformat e bazuara në inteligjencë artificiale po përdoren për të përcaktuar më saktë mbjelljen, ujitjen, përdorimin e plehrave dhe mbrojtjen e kulturave.
Përveç klimës, një tjetër rrezik për sistemin global të ushqimit vjen nga lufta në Iran dhe bllokimi i Ngushticës së Hormuzit, që ka krijuar probleme në furnizimin me karburante dhe plehra kimike.
Përpara bllokimit, përmes Hormuzit kalonte rreth një e pesta e furnizimeve globale me naftë bruto dhe gaz natyror të lëngshëm. Çdo zgjatje e krizës mund të rrisë më tej kostot e prodhimit bujqësor pikërisht në momentin kur El Niño pritet të arrijë fuqinë maksimale.
Për momentin, rezervat e larta, teknologjia dhe një hartë më e diversifikuar e prodhimit po e mbajnë sistemin global të ushqimit më të mbrojtur se në të kaluarën, por muajt e ardhshëm pritet të jenë vendimtarë. /skyweb.al
