Forcimi i vazhdueshëm i lekut po ushtron presion mbi prodhuesit dhe eksportuesit shqiptarë, ndërsa në krahun tjetër favorizon blerjen e mallrave nga jashtë. Pasojat e këtij çekuilibri reflektohen në të dhënat e tregtisë së jashtme për gushtin.
Sipas INSTAT, eksportet e mallrave arritën në vetëm 20.5 miliardë lekë, me një rritje vjetore prej 1.6%. Importet, ndërkohë, u ngjitën në 75.6 miliardë lekë, duke u rritur me 12.6%.
Kjo do të thotë se importet u rritën gati tetë herë më shpejt se eksportet. Për pasojë, deficiti tregtar arriti në 55 miliardë lekë, 17.4% më shumë se në gushtin e vitit të kaluar dhe 4.3% më shumë se në korrik.
Shqipëria eksportoi vetëm 27.2 lekë mallra për çdo 100 lekë të importuara. Ky është niveli më i dobët i mbulimit të importeve me eksporte në tabelën e publikuar nga INSTAT, të paktën që nga janari 2025.
Presioni mbi eksportuesit vjen në një kohë kur monedha europiane vazhdon të këmbehet pranë niveleve minimale historike. Më 17 shtator, kursi zyrtar ishte 91.65 lekë për një euro.
Të dhënat e INSTAT nuk përcaktojnë se sa nga dobësia e eksporteve shkaktohet drejtpërdrejt nga kursi i këmbimit. Megjithatë, tabloja tregon një ekonomi ku importet po zgjerohen shumë më shpejt se aftësia e prodhuesve shqiptarë për të shitur mallra jashtë vendit.
Goditjen më të fortë e kanë dhënë tekstilet dhe këpucët, sektori ku bëjnë pjesë edhe kompanitë e fasonit. Ky grup i hoqi 2.9 pikë përqindjeje rritjes vjetore të eksporteve. Produktet kimike dhe plastike ndikuan negativisht me 0.6 pikë të tjera.
Eksportet u mbajtën në territor pozitiv nga materialet e ndërtimit dhe metalet, si dhe ushqimet, pijet dhe duhani, me nga 1.3 pikë përqindjeje kontribut secili. Mineralet, karburantet dhe energjia elektrike shtuan 0.7 pikë.
Në kahun tjetër, rritja e importeve u udhëhoq nga makineritë, pajisjet dhe pjesët e këmbimit, me një kontribut prej 4.8 pikësh përqindjeje. Karburantet, mineralet dhe energjia kontribuuan me 3.5 pikë, ndërsa materialet e ndërtimit dhe metalet me 1.8 pikë.
Këto tri kategori siguruan rreth 80% të rritjes së importeve. Importimi i makinerive mund të lidhet edhe me investimet, ç’ka është lajm i mirë për ecurinë e ekonomisë, por zgjerimi i përgjithshëm i hendekut tregon se vendi vazhdon të blejë nga jashtë shumë më tepër mallra sesa arrin të shesë. /skyweb.al
