Gati 60 Monumente Natyre në Shqipëri janë propozuar për t’u hequr nga lista e pasurive natyrore të mbrojtura, duke ngritur pikëpyetje mbi fatin e territoreve që deri më tani kanë gëzuar një status të veçantë ligjor.
Siç raportoi edhe dje skyweb.al, Ministria e Mjedisit ka paraqitur një projektvendim për rishikimin e listës së Monumenteve të Natyrës, përmes të cilit synohet përditësimi i inventarit ekzistues dhe përcaktimi i objekteve që do të vijojnë të gëzojnë statusin e mbrojtjes.
Skyweb.al ka konsultuar relacionin dhe listën e re të monumenteve, nga ku rezulton se është propozuar heqja e 59 prej tyre, ndërkohë që parashikohet përfshirja e 26 objekteve të reja.
Aktualisht, lista përmban 721 Monumente Natyre, të shpërndara në të gjithë territorin e vendit, përfshirë pyje, shpella, burime ujore, formacione gjeologjike dhe sipërfaqe të konsiderueshme tokësore.
Sipas relacionit, heqja e monumenteve argumentohet me dëmtimin ose zhdukjen e tyre, humbjen e karakteristikave natyrore, ndërhyrjet njerëzore, ndërtimet, shfrytëzimin e inerteve dhe prerjet e pyjeve.
Mes rasteve konkrete është edhe zona e Vlashajt në Dibër, me sipërfaqe 50 hektarë, e shpallur Monument Natyre që në vitin 1996, për të cilën propozohet heqja e statusit pas dëmtimeve që ka pësuar pylli i vjetër me pishë të zezë.
Një tjetër monument i propozuar për heqje është Shpella e Gurit të Kuq në Muhurr, hyrja e së cilës rezulton e bllokuar nga inertet e aktivitetit të nxjerrjes së gurit.
Por ajo që ngre pikëpyetje është fati i sipërfaqeve të konsiderueshme të tokës dhe pyjeve që mund të dalin nga regjimi i deritanishëm i mbrojtjes.
Kjo nismë vjen në një kohë kur qeveria ka ndërmarrë një sërë ndryshimesh ligjore për nxitjen e investimeve private siç janë fotovoltaikët, apo të tjera, përfshirë “Paketën e Maleve” dhe manovrat e fundit me ligjin për investimet strategjike.
Në këto kushte, shtrohet pyetja nëse pas rishikimit të listës së Monumenteve të Natyrës fshihen edhe interesa për shfrytëzimin ekonomik të territoreve që deri më tani kanë qenë të mbrojtura.
Kujt mund t’i bëhen “peshqesh” këto sipërfaqe dhe a ka mes tyre territore të lakmuara për investime turistike, ndërtime apo aktivitete të tjera private?
Pikëpyetjet bëhen edhe më të rëndësishme për zonat pyjore dhe sipërfaqet e mëdha natyrore, ku ndryshimi i statusit ligjor mund të ndikojë drejtpërdrejt në mundësitë e përdorimit të territorit. /skyweb.al
