Çmimi i naftës në tregjet ndërkombëtare ka pësuar një rënie të fortë gjatë dy javëve të fundit, duke u larguar ndjeshëm nga nivelet e larta të regjistruara në fund të tetorit. Nafta Brent, që shërben si një nga referencat kryesore për tregtinë ndërkombëtare të karburanteve, ka humbur mbi 21% të vlerës, duke ngritur pyetjen nëse kjo ulje do të reflektohet në të njëjtën masë edhe në tregun shqiptar.
Sipas të dhënave të tregjeve ndërkombëtare, më 30 tetor 2026, nafta Brent tregtohej në nivelin 117.64 dollarë për fuçi, ndërsa mëngjesin e 11 nëntorit çmimi ishte pranë 92 dollarëve.
Gjatë tregtimit të së mërkurës, Brent u ngjit përkohësisht në rreth 92.5 dollarë për fuçi, ndërsa nafta amerikane West Texas Intermediate (WTI) tregtohej pranë 86.7 dollarëve.
Krahasuar me nivelin e 30 tetorit, rënia e Brent-it arrin në rreth 25 dollarë për fuçi, ose mbi 21%, duke përfaqësuar një nga korrigjimet më të forta të çmimit gjatë javëve të fundit.
Rënia ka ardhur kryesisht si pasojë e pritshmërive për uljen e tensioneve mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, të cilat kanë ndikuar fuqishëm tregjet energjetike për shkak të konfliktit në Lindjen e Mesme.
Deklaratat e administratës amerikane për shmangien e operacioneve të reja ushtarake në Iran kanë ulur përkohësisht shqetësimet e investitorëve për një ndërprerje më të madhe të furnizimit global me naftë.
Megjithatë, situata mbetet e paqëndrueshme për shkak të sulmeve ndaj anijeve në Ngushticën e Hormuzit, një nga korridoret më të rëndësishme të transportit të naftës në botë.
Vetëm gjatë tetorit janë raportuar dhjetëra sulme ndaj anijeve tregtare, ndërsa kostot e sigurimit dhe transportit vazhdojnë të ndikojnë tregtinë ndërkombëtare.
Për këtë arsye, analistët paralajmërojnë se ulja e çmimeve nuk është domosdoshmërisht e qëndrueshme dhe se zhvillimet ushtarake apo diplomatike mund të sjellin luhatje të reja.
Po çfarë po ndodh me çmimet në Shqipëri?
Rënia në bursat ndërkombëtare ka nisur të reflektohet edhe në tregun vendas, megjithëse me ritëm dhe përmasa shumë më të kufizuara.
Më 10 nëntor 2026, Bordi i Transparencës vendosi uljen e çmimit maksimal të shitjes së naftës nga 210 në 208 lekë për litër, ndërsa benzina zbriti nga 169 në 167 lekë për litër.
Pra, ndërsa nafta bruto Brent ka humbur mbi një të pestën e vlerës së saj brenda më pak se dy javësh, ulja më e fundit e miratuar për naftën në Shqipëri është vetëm dy lekë për litër krahasuar me çmimin maksimal të mëparshëm.
Megjithatë, këto përqindje nuk janë drejtpërdrejt të krahasueshme, pasi çmimi i naftës bruto në bursë nuk është i njëjtë me koston përfundimtare të karburantit të përpunuar që shitet në pikat e furnizimit.
Çmimi final përfshin koston e karburantit të përpunuar, transportin, sigurimin, kursin e këmbimit, taksat, tarifat dhe marzhet e tregtimit.
Një tjetër faktor është koha që nevojitet për të zëvendësuar rezervat e blera më parë me karburant të importuar me çmime më të ulëta.
Megjithatë, përmasat e rënies në tregjet ndërkombëtare krijojnë pritshmëri për ulje të mëtejshme të çmimeve edhe në Shqipëri, nëse tendenca aktuale do të vazhdojë.
Në kushtet kur çmimet maksimale përcaktohen nga Bordi i Transparencës, zhvillimet në bursat ndërkombëtare pritet të jenë një nga elementet që do të merren parasysh në vendimmarrjet e ardhshme për tregun vendas.
Për konsumatorët shqiptarë, veçanërisht për transportin dhe bizneset që varen nga përdorimi i karburanteve, çdo ulje e mëtejshme mund të ndikojë drejtpërdrejt në kostot e aktivitetit dhe shpenzimet familjare.
Mbetet për t’u parë nëse rënia e fortë e Brent-it do të vijojë dhe sa shpejt do të reflektohet në çmimin e naftës dhe benzinës në Shqipëri, ku deri tani ulja më e fundit e miratuar ka qenë vetëm dy lekë për litër. /skyweb.al
