Kërkimet shkencore po sfidojnë stereotipet e vjetra gjinore për empatinë dhe po hapin mënyra të reja të të menduarit për maskulinitetin, shkruan BBC.
Historikisht, tipare si empatia janë konsideruar “natyrshëm femërore”, ndërsa dominanca dhe vendosmëria “mashkullore”. Edhe sot, i njëjti qëndrim mund të etiketohet si “vendosmëri” kur vjen nga një burrë dhe “agresivitet” kur vjen nga një grua. Empatia shpesh shihet si cilësi e grave, ndërsa burrat empatikë perceptohen si të dobët.
Studimet kanë treguar se, mesatarisht, gratë shënojnë pak më lart në testet e empatisë. Psikologu Simon Baron-Cohen ka argumentuar se ekspozimi ndaj testosteronit në mitër mund të ndikojë në zhvillimin social, duke e lidhur më shumë “trurin mashkullor” me sistemimin dhe “trurin femëror” me empatinë. Megjithatë, edhe ai thekson se empatia është rezultat i një ndërthurjeje faktorësh biologjikë dhe socialë.
Shkencëtarë të tjerë, si neuroshkencëtarja Gina Rippon, kundërshtojnë idenë e një “truri femëror empatik” si mit. Sipas saj, dallimet mes gjinive janë të vogla dhe variacioni brenda secilës gjini është shumë më i madh se diferencat mes tyre. Meta-analiza të fundit mbi foshnjat nuk kanë gjetur dallime të lindura në ndërgjegjësimin social mes vajzave dhe djemve.
Edhe një studim i madh gjenetik i vitit 2018 me mbi 46 mijë pjesëmarrës, i udhëhequr nga Varun Warrier, tregoi se gjenet ndikojnë në empati, por nuk lidhen me seksin biologjik. Vetëm rreth 10% e variacionit shpjegohet nga gjenet, çka nënkupton rol të madh të mjedisit.
Socializimi luan rol kyç: vajzat inkurajohen të jenë të kujdesshme dhe të ndjeshme, ndërsa djemtë të fortë dhe të pavarur. Për më tepër, studime të ndryshme sugjerojnë se pushteti mund ta ulë empatinë, ndërsa personat me më pak fuqi ekonomike apo sociale shpesh janë më të aftë në leximin e emocioneve të të tjerëve.
E rëndësishmja është se empatia nuk është tipar i fiksuar. Sipas neurologut Nathan Spreng nga McGill University, ajo mund të zhvillohet gjatë gjithë jetës. Studime të fundit neurologjike tregojnë se truri i burrave dhe grave reagon në mënyrë të ngjashme ndaj dhimbjes së të tjerëve; megjithatë, burrat raportojnë më pak empati në pyetësorë – përveç rasteve kur u thuhet paraprakisht se pritet të dalin mirë.
Kërkimet sugjerojnë se empatia nuk është thjesht çështje gjinie, por rezultat i një ndërthurjeje komplekse biologjie, kulture dhe përvoje. /skyweb.al
