Meningjiti është një infeksion i membranave mbrojtëse që rrethojnë trurin dhe palcën kurrizore.
Ai mund të prekë këdo, por është më i zakonshëm tek foshnjat, fëmijët e vegjël, adoleshentët dhe të rinjtë. Nëse nuk trajtohet shpejt, mund të jetë shumë serioz.
Shkaku i infeksionit, baktere ose viruse të caktuara, mund të përcaktohet përmes analizave laboratorike.
Meningjiti bakterial është më i rrallë, por shumë më i rrezikshëm se meningjiti viral. Ai mund të shkaktojë helmim të gjakut (sepsë) dhe të ndikojë në tru.
Kjo formë akute dhe e rëndë quhet meningjit invaziv, që do të thotë se infeksioni ka hyrë në qarkullimin e gjakut ose në membranat e trurit.
Dy personat që kanë humbur jetën nga shpërthimi i meningjitit invaziv në Kent besohet se ishin të moshës 18–21 vjeç.
Lloji specifik i bakterit ende nuk është identifikuar.
Shumica e rasteve të sëmundjes meningokokale në Mbretërinë e Bashkuar aktualisht shkaktohen nga tipi B (MenB).
Sipas të dhënave zyrtare, gjatë vitit 2024–2025 janë regjistruar 378 raste të sëmundjes meningokokale invazive.
Simptomat
Simptomat mund të shfaqen papritur dhe përfshijnë:
Njolla në lëkurë që nuk zbehen kur shtypen me një gotë
Temperaturë të lartë të papritur
Dhimbje koke të fortë që përkeqësohet
Ngurtësi në qafë
Të vjella dhe diarre
Dhimbje në kyçe dhe muskuj
Ndjeshmëri ndaj dritës së fortë
Duar dhe këmbë shumë të ftohta
Kriza (konvulsione)
Konfuzion ose delir
Përgjumje ekstreme ose vështirësi për t’u zgjuar
Disa njerëz mund të mbajnë bakterin në hundë ose në fyt pa u sëmurë, por ta përhapin tek të tjerët përmes pështymës ose sekrecioneve të gojës – përmes kollës, teshtitjes, puthjeve apo ndarjes së enëve të ngrënies.
Infeksioni mund të përhapet edhe nga një person që ka meningjit, megjithëse kjo ndodh më rrallë.
Është e mundur të sëmuresh nga meningjiti më shumë se një herë.
BBC raporton se shpërthimi në Kent mund të jetë lidhur me një aktivitet social në Canterbury, ku disa nga personat që u sëmurën kishin marrë pjesë.
Shpërthimet e sëmundjes meningokokale janë të rralla, por mund të ndodhin në vende ku njerëzit qëndrojnë afër njëri-tjetrit, si kampuset universitare.
Si mund të parandalohet përhapja?
Mënyra më e mirë për të ndaluar përhapjen është dhënia e antibiotikëve për personat që mund të kenë qenë në kontakt me të sëmurët gjatë një shpërthimi lokal.
Në zonën e Canterburyt në Kent, disa studentë po marrin këtë trajtim si masë parandaluese, edhe pse lloji specifik i bakterit ende nuk është identifikuar.
A ekziston vaksina?
Dy vaksina mbrojnë nga shkaqet kryesore të meningjitit dhe septikemisë.
Vaksina MenACWY mbron nga katër lloje bakteresh që shkaktojnë meningjit (A, C, W dhe Y) dhe u ofrohet adoleshentëve rreth moshës 14 vjeç.
Vaksina MenB mbron nga bakteret e grupit B dhe rekomandohet për foshnjat: në moshën 8 javë, një dozë tjetër në 12 javë dhe një përforcuese në moshën një vjeç.
Meningjiti mund të shfaqet edhe si komplikacion i infeksioneve të tjera, prandaj disa vaksina të tjera ndihmojnë gjithashtu në mbrojtje.
Vaksina “gjashtë në një” (DTaP/IPV/Hib/Hep B) mbron nga difteria, tetanozi, kolla e mirë, hepatiti B, poliomieliti dhe bakteria Hib.
Vaksina pneumokokale mbron foshnjat nga infeksione serioze bakteriale, përfshirë meningjitin.
Vaksina MMRV mbron nga fruthi, shytat, rubeola dhe lia e dhenve.
Zakonisht duhen disa javë që vaksina të ofrojë mbrojtje të plotë dhe disa kërkojnë doza përforcuese.
Si të kontrolloni nëse jeni të vaksinuar?
Nëse nuk jeni të sigurt për vaksinat që keni marrë, kontaktoni mjekun tuaj të familjes ose kontrolloni librin shëndetësor ku regjistrohen vaksinimet.
Pas pandemisë së Covid-19, niveli i vaksinimit ka rënë, që do të thotë se më pak fëmijë dhe adoleshentë janë të mbrojtur.
Vaksina MenACWY ofrohet falas për këdo që nuk e ka marrë në shkollë deri në moshën 25 vjeç.
Shumica e të rinjve 13–15 vjeç në Mbretërinë e Bashkuar duhet ta kenë marrë këtë vaksinë në shkollë.
Vaksina MMR është falas për këdo që nuk e ka bërë më parë, pavarësisht moshës.
Vaksina MenB u fut në programin e vaksinimit për foshnjat në vitin 2015. Kjo do të thotë se shumë adoleshentë sot nuk e kanë marrë atë, pasi nuk ishte e disponueshme kur ata ishin të vegjël.
Çfarë të bëni nëse dyshoni për meningjit?
Nëse ju ose një mik shfaq simptoma të meningjitit ose të septikemisë, duhet të kërkoni ndihmë mjekësore urgjente në urgjencën më të afërt ose duke telefonuar shërbimin emergjent.
Trajtimi i hershëm mund të shpëtojë jetë.
Studentëve në zonën e Canterburyt u është këshilluar të mos presin derisa të shfaqen të gjitha simptomat ose deri sa të dalë skuqja në lëkurë për të kërkuar ndihmë.
Autoritetet shëndetësore paralajmërojnë se shenjat e para të meningjitit tek studentët shpesh ngatërrohen me sëmundje të tjera si gripi, ftohja apo edhe pasojat e konsumimit të alkoolit.
Studentët duhet të kontrollojnë shpesh miqtë e tyre nëse ndihen të sëmurë dhe të mos hezitojnë të kërkojnë ndihmë mjekësore përmes mjekut të familjes ose shërbimit shëndetësor.
Marrë nga BBC
