Fëstëkët po marrin gjithnjë e më shumë peshë në ekonominë bujqësore të vendeve mesdhetare, teksa prodhimi global po bie ndjeshëm, ndërsa kërkesa në tregjet ndërkombëtare vijon të rritet.
Sipas të dhënave të fundit, prodhimi botëror i fëstëkëve për sezonin e ri pritet të zbresë në rreth 701 mijë tonë, në një kohë kur kërkesa vjetore ka kaluar tashmë 1 milion tonë.
Kjo diferencë mes ofertës dhe konsumit po e shndërron këtë produkt në një nga kulturat më strategjike dhe më fitimprurëse të momentit.
Goditjen më të fortë e kanë pësuar dy prodhuesit kryesorë në botë, Shtetet e Bashkuara dhe Irani.
Në Kaliforni, qendra më e madhe globale e prodhimit të fëstëkëve, vlerësohet një rënie mbi 50%, me prodhimin që mund të zbresë në rreth 350 mijë tonë.
Edhe Irani pritet të regjistrojë tkurrje të ndjeshme, me prodhimin që parashikohet të bjerë në rreth 130 mijë tonë, për shkak të temperaturave të larta dhe kushteve të pafavorshme klimatike.
Në këtë sfond, Spanja po shfaqet si fituesja më e madhe e momentit në Mesdhe.
Vendi ka zgjeruar me ritme të shpejta sipërfaqet e mbjella me fëstëkë gjatë viteve të fundit, duke u kthyer në një nga prodhuesit më dinamikë në botë.
Sipërfaqja totale e plantacioneve po i afrohet 90 mijë hektarëve, kryesisht në rajonin Castilla-La Mancha.
Për këtë vit, prodhimi spanjoll pritet të kalojë 11.500 tonë, ndërsa disa vlerësime të tregut flasin edhe për një nivel që mund të arrijë deri në 16 mijë tonë.
Rritja po nxitet nga hyrja në prodhim e mijëra hektarëve të rinj, të mbjellë 5-6 vite më parë, që tashmë po japin rendiment tregtar.
Analistët besojnë se brenda dekadës së ardhshme Spanja mund të lërë pas prodhues tradicionalë si Turqia dhe Siria, duke synuar vendin e tretë në botë pas SHBA-së dhe Iranit.
Interesi për fëstëkët nuk lidhet vetëm me konsumin si frut i thatë.
Ata po përdoren gjithnjë e më shumë në industrinë ushqimore, në ëmbëlsira, çokollata, produkte premium, por edhe në kozmetikë dhe kujdes personal.
Në të njëjtën kohë, orientimi i konsumatorëve drejt ushqimeve më të shëndetshme po e mbështet më tej zgjerimin e këtij tregu.
Nëse ritmet aktuale vijojnë, fëstëkët mund të kthehen në një nga shtyllat më të rëndësishme të bujqësisë spanjolle deri në vitin 2040, përkrah produkteve tradicionale si vaji i ullirit, vera dhe djathi.
Në këtë mënyrë, kjo kulturë po merr gjithnjë e më shumë rol kyç në ekonominë bujqësore të Mesdheut. /skyweb.al
