Udhëzimi i deritanishëm, sipas të cilit pacientët me kancer të mushkërive në fazën IV nuk duhet të jenë kandidatë për transplant të mushkërive, po vihet në pikëpyetje nga gjetjet e një studimi të ri, të paktën për një grup të caktuar pacientësh.
Duke ndjekur të rritur me kancer terminal të mushkërive, të kufizuar vetëm në mushkëri dhe pa asnjë mundësi tjetër trajtimi, mjekët zbuluan se transplanti i mushkërive lidhej me një mbijetesë shumë më të mirë afatshkurtër krahasuar me trajtimin vetëm me terapi mjekësore. Në studimin e publikuar në revistën **JAMA**, 17 pacientë iu nënshtruan transplantit të mushkërive, ndërsa 81 të tjerë morën vetëm trajtim mjekësor.
Pas një viti, të gjithë pacientët që kishin bërë transplant ishin ende gjallë, ndërsa më pak se gjysma e pacientëve të ngjashëm që u trajtuan vetëm me terapi mjekësore kishin mbijetuar.
Megjithëse kanceri i mushkërive në fazën IV zakonisht është përhapur edhe jashtë mushkërive, pacientët e përfshirë në këtë studim i përkisnin një nënkategorie ku kanceri mbetet i kufizuar në të dy mushkëritë, edhe pse sëmundja përparon deri në dështim të frymëmarrjes.
Shkaku kryesor i vdekjes tek këta pacientë nuk është përhapja sistemike e kancerit, por dështimi progresiv i mushkërive të mbushura me qeliza kancerogjene. “Kjo punë ndryshon mënyrën se si mund të mendojmë për një grup shumë të përzgjedhur pacientësh, të cilët më parë konsideroheshin përtej mundësive të trajtimit me synim shërimin,” tha drejtuesi i studimit, Dr. Ankit Bharat nga Northwestern Medicine në Çikago.
Shkalla 100% e mbijetesës pas një viti tek këta pacientë ishte madje më e lartë se norma prej 88% tek pacientët që morën transplant të mushkërive për arsye tradicionale. Kjo sugjeron se përdorimi i mushkërive të dhuruara për disa pacientë me kancer të avancuar nuk përbën shpërdorim të një burimi të kufizuar siç janë organet për transplant.
“Kur provohet me rigorozitet se kanceri është i kufizuar vetëm në mushkëri, kur janë shteruar të gjitha terapitë standarde dhe kur vetë mushkëritë janë organi që kufizon jetën e pacientit, transplanti mund të ofrojë një rrugë të re,” tha Bharat.
KANCERI ZBULOHET MË VONË TEK BURRAT
Kanceri diagnostikohet në faza më të avancuara më shpesh tek burrat sesa tek gratë, sipas një studimi amerikan që mund të ndihmojë në shpjegimin e dallimeve gjinore në rezultatet e trajtimit të kancerit. Sa më i avancuar të jetë kanceri në momentin e diagnostikimit, aq më e keqe priret të jetë prognoza.
Duke analizuar më shumë se 2.4 milionë raste të diagnostikuara midis viteve 2015 dhe 2022, studiuesit identifikuan 16 lloje kanceri ku burrat kishin dukshëm më shumë gjasa sesa gratë të diagnostikoheshin pasi sëmundja ishte përhapur në nyjet limfatike rajonale.
Diagnozat në këtë fazë ishin:
* 151% më të shpeshta tek burrat me kancer të gjuhës;
* 93% më të shpeshta për kancerin e gjëndrave të pështymës;
* 80% më të shpeshta për kancerin e orofaringut;
* 74% më të shpeshta për kancerin e tiroides;
* 67% më të shpeshta për kancerin e stomakut.
Këto të dhëna u publikuan në revistën **Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention**.
Edhe kanceret në fazë të avancuar, të cilat ishin përhapur në organe të tjera, rezultuan më të zakonshme tek burrat sesa tek gratë për 17 lokalizime të ndryshme të kancerit. Dallimet më të mëdha u vunë re për melanomën dhe kanceret e gjuhës, tiroides, gjëndrave të pështymës dhe stomakut.
Megjithatë, për një numër të vogël llojesh kanceri – përfshirë kancerin e laringut dhe atë të fshikëzës urinare, burrat kishin më pak gjasa se gratë të diagnostikoheshin në faza të vona.
Këto modele mbetën të njëjta pavarësisht racës, përkatësisë etnike apo nivelit të të ardhurave të lagjes ku jetonin pacientët.
Sipas drejtueses së studimit, Beth Maclin nga Instituti Kombëtar i Kancerit në SHBA, një shpjegim i mundshëm është se gratë marrin pjesë më shpesh në programet e depistimit (screening) për kancerin.
Gjithashtu, gratë vizitojnë mjekun më shpesh se burrat, gjë që u jep profesionistëve të shëndetësisë më shumë mundësi për të zbuluar simptomat e kancerit në faza të hershme. Ajo shtoi se mjekët mund t’i interpretojnë ndryshe simptomat tek burrat dhe gratë, duke çuar në përdorimin e testeve të ndryshme diagnostikuese.
Marrë nga Reuters
/skyweb.al
