Tregu botëror i naftës po përballet me një kombinim rreziqesh që mund të sjellë një rritje të re të fortë të çmimeve.
Pavarësisht njoftimeve të përsëritura për armëpushim mes Iranit dhe SHBA-së, situata në Lindjen e Mesme mbetet e paqëndrueshme dhe transporti përmes Ngushticës së Hormuzit vazhdon në nivele të ulëta.
Nafta Brent u mbyll të premten në 90.12 dollarë për fuçi, ndërsa WTI amerikan arriti në 84.67 dollarë. Gjatë korrikut, të dyja referencat u rritën me rreth 24%, niveli më i lartë mujor që prej marsit 2022.
Presioni i parë lidhet me Hormuzin, një nga korridoret më të rëndësishme të furnizimit botëror me energji.
Fronti i dytë është hapur në Detin e Kuq, ku rebelët Houthi kanë shpallur bllokadë ndaj eksporteve saudite dhe kanë sulmuar instalime e anije që transportojnë naftë. Rreziku i tretë vjen nga Deti i Zi, ku sulmet ukrainase ndaj infrastrukturës energjetike kanë ndërprerë përkohësisht flukse të rëndësishme nga Kazakistani dhe Rusia.
Situata bëhet më e ndjeshme edhe për shkak se rezervat strategjike të vendeve të zhvilluara janë reduktuar ndjeshëm. Në SHBA, Rezerva Strategjike e Naftës ka zbritur në nivelin më të ulët që prej vitit 1983, pas përdorimit të 108 milionë fuçive që nga marsi.
Faktori që deri tani ka frenuar një goditje më të madhe është Kina. Si importuesja më e madhe e naftës në botë, Kina ka ulur blerjet me më shumë se pesë milionë fuçi në ditë që prej shkurtit, duke pakësuar presionin mbi kërkesën globale.
Pekini ka përdorur rezervat strategjike, ka rritur prodhimin vendas dhe është mbështetur më shumë te qymyri dhe energjia e rinovueshme.
Kjo e ka kthyer Kinën në një lloj “amortizatori” për tregun, duke penguar që çmimet të rriten më shpejt pas bllokimit të flukseve nga Lindja e Mesme.
Megjithatë, presioni po reflektohet tashmë te produktet e përpunuara, ku nafta diesel në Europë ka kaluar 170 dollarë për fuçi, ndërsa benzina dhe karburanti i avionëve janë shtrenjtuar ndjeshëm.
Edhe tregu europian i gazit po përballet me tensione, ndërsa Katari ka paralajmëruar për vështirësi në përmbushjen e disa dërgesave të gazit të lëngshëm.
Analistët llogarisin se çdo muaj shtesë me ndërprerje të furnizimit mund t’i shtojë çmimit të naftës nga 7 deri në 10 dollarë për fuçi.
Nëse kriza zgjatet dhe rreziku gjeopolitik rritet, Brent mund të kalojë sërish mbi 110 dollarë deri në fund të verës, duke sjellë shtrenjtim të ri të karburanteve në tregjet ndërkombëtare. /skyweb.al
