Ndryshimet klimatike po rrisin rrezikun për shëndetin e miliarda njerëzve në mbarë botën. Rreth 3.6 miliardë persona jetojnë në zona veçanërisht të cenueshme ndaj pasojave të klimës, ndërsa zbatimi i gjashtë ndërhyrjeve konkrete mund të parandalojë 1.6 milionë vdekje çdo vit, sipas një raporti të ri të Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH).
Raporti thekson se këto masa mund të gjenerojnë gjithashtu përfitime ekonomike dhe fiskale që arrijnë në triliona dollarë.
“Kriza klimatike është një krizë shëndetësore, por një pjesë e madhe e dëmit që shkakton mund të parandalohet me mjete që i kemi tashmë”, deklaroi drejtori i përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus.
Ndërhyrjet e rekomanduara përfshijnë krijimin e sistemeve të paralajmërimit për temperaturat ekstreme, sigurimin e ujit të pijshëm rezistent ndaj ndryshimeve klimatike, përmirësimin e kanalizimeve dhe kushteve higjienike, si dhe përdorimin e karburanteve dhe teknologjive më të pastra për gatim dhe ngrohje. Në fokus janë gjithashtu politikat më efektive të çmimeve të lëndëve djegëse fosile dhe reduktimi gradual i përdorimit të tyre.
OBSH paralajmëron se, pa ndërhyrje shtesë, rreziqe të lidhura me ndryshimet klimatike, si kequshqyerja, malaria, diarreja dhe stresi nga temperaturat e larta, mund të shkaktojnë rreth 250 mijë vdekje të parakohshme çdo vit gjatë periudhës 2030–2050.
Ndërkohë, deri në vitin 2050, ndryshimet klimatike mund të ekspozojnë edhe 500 milionë njerëz të tjerë ndaj vektorëve që transmetojnë sëmundje të ndjeshme ndaj klimës.
Sipas raportit, sistemet e paralajmërimit për valët e të nxehtit duhet të shoqërohen me masa konkrete, si sigurimi i ambienteve freskuese, promovimi i hidratimit dhe mbështetja për grupet më të rrezikuara. Po aq i rëndësishëm është garantimi i burimeve të sigurta të ujit të pijshëm, veçanërisht gjatë ngjarjeve ekstreme të motit, për të parandaluar mungesën dhe ndotjen e tij.
Përfitimet më të mëdha shëndetësore pritet të vijnë nga eliminimi gradual i lëndëve djegëse fosile. Sipas OBSH-së, kjo masë mund të parandalojë më shumë se një milion vdekje të parakohshme çdo vit, duke ulur sëmundjet kardiovaskulare, kancerin e mushkërive, sëmundjet kronike të frymëmarrjes dhe astmën, si dhe aksidentet rrugore. Përfitimet fiskale nga kjo ndërhyrje vlerësohen në 5.4 trilionë dollarë në vit.
Ndërsa për pesë ndërhyrjet e tjera, çdo dollar i investuar pritet të gjenerojë mesatarisht 24.8 dollarë përfitime. Këto përfitime mund të jenë edhe më të mëdha në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme, duke kontribuar në reduktimin e pabarazive shëndetësore dhe ekonomike.
“Zgjerimi i masave të provuara dhe të përballueshme mund të shpëtojë miliona jetë, me përfitimet më të mëdha në vendet që kanë më shumë nevojë për to”, u shpreh Tedros, duke theksuar se mbrojtja e shëndetit duhet të jetë në qendër të angazhimeve klimatike të qeverive.
