Një studim i gjerë i realizuar në Suedi po vë në dyshim bindjen e përhapur se autizmi prek më shpesh meshkujt, duke nxjerrë në pah vonesat dhe paragjykimet që shoqërojnë diagnostikimin e vajzave.
Sipas studimit të udhëhequr nga Instituti Karolinska, femrat mund të preken nga autizmi në të njëjtën masë si meshkujt, por djemtë kanë deri në katër herë më shumë gjasa të diagnostikohen gjatë fëmijërisë. Hulumtimi analizoi të dhënat e rreth 2.7 milionë personave të lindur në Suedi nga viti 1985 deri në 2020. Prej tyre, 2.8% u diagnostikuan me autizëm në moshat nga dy deri në 37 vjeç.
Rezultatet tregojnë se deri në moshën 20-vjeçare, normat e diagnostikimit mes meshkujve dhe femrave janë pothuajse të barabarta. Sipas autores kryesore, Dr. Caroline Fyfe, diferenca gjinore në autizëm është shumë më e vogël nga sa është menduar më parë dhe lidhet kryesisht me faktin se vajzat dhe gratë shpesh nuk diagnostikohen ose diagnostikohen me vonesë.
Studimi zbuloi se djemtë marrin diagnozën mesatarisht rreth tre vjet më herët se vajzat. Mosha mesatare e diagnostikimit ishte 13.1 vjeç për djemtë dhe 15.9 vjeç për vajzat. Nën moshën 10 vjeç, djemtë kishin tre deri në katër herë më shumë gjasa të diagnostikoheshin, ndërsa gjatë adoleshencës vajzat gradualisht e ngushtonin këtë diferencë.
Autorët theksojnë se këto gjetje nënvizojnë nevojën për rishikimin e kritereve dhe praktikave diagnostikuese për vajzat. Studimi, i botuar në revistën BMJ, tregon gjithashtu se raporti meshkuj-femra në diagnostikimin e autizmit është ulur me kalimin e kohës dhe me rritjen e moshës në momentin e diagnostikimit.
Në një editorial shoqërues, aktivistja për të drejtat e pacientëve Anne Cary thekson se këto pabarazi nuk pasqyrojnë një ndryshim real në incidencë, por janë rezultat i paragjykimeve sistemike në diagnostikim. Ajo paralajmëron se vajzat autike shpesh keqdiagnostikohen me çrregullime të shëndetit mendor, si ankthi apo depresioni, për shkak të mungesës së mbështetjes së duhur.
Organizatat që merren me autizmin kërkojnë rritje të ndërgjegjësimit dhe luftim të stereotipeve gjinore. Sipas Dr. Judith Brown nga Shoqata Kombëtare për Autizmin, gratë dhe vajzat kanë më shumë gjasa të “maskojnë” shenjat e autizmit, çka e vështirëson diagnostikimin dhe rrit rrezikun për probleme të shëndetit mendor.
Ekspertët përfundojnë se shërbimet diagnostikuese duhet të përshtaten më mirë për të njohur format e ndryshme të shfaqjes së autizmit te vajzat dhe gratë, në mënyrë që ato të kenë akses të barabartë në diagnozë dhe mbështetje.
