Behgjet Pacolli ka dalë hapur në një përballje të re me shtetin shqiptar për Aeroportin e Vlorës, duke kërcënuar me arbitrazh ndërkombëtar nëse nuk zgjidhet përplasja e tij me ortakun tjetër për aksionet e koncesionit.
Zhvillimi nuk ka surprizuar ata që prej kohësh kanë ndjekur mënyrën si është menaxhuar ky investim dhe lëvizjet financiare të lidhura me të, përfshirë vendosjen e koncesionit si kolateral për një kredi 100 milionë euro pranë Delphos Securities, një konsorcium me lidhje të dyshuara ruse.
Përfaqësuesit ligjorë të kompanisë MABCO, në pronësi të Pacollit, kanë deklaruar publikisht se nëse çështja me ortakun tjetër nuk zgjidhet në gjykatë, kompania do t’i drejtohet Gjykatës së Arbitrazhit në Londër.
Ata i referohen marrëveshjes së vitit 1993 mes Shqipërisë dhe Zvicrës për mbrojtjen e investimeve, duke argumentuar se përjashtimi i MABCO nga e drejta e saj në koncesion do të konsiderohej shkelje e të drejtave të investitorit.
Sipas tyre, ekzistojnë dy skenarë. Nëse gjykata zgjidh ngërçin mes ortakëve, MABCO, e cila është garantore e një kredie 57 milionë euro me asete të deklaruara në vlerë 180 milionë euro, mund të përshpejtojë punimet dhe të përfundojë certifikimet e nevojshme për ta futur aeroportin në operim brenda disa muajve.
Në të kundërt, nëse procesi zvarritet dhe kompania mbetet e përjashtuar, atëherë çështja do të kalojë në arbitrazh ndërkombëtar.
Kriza aktuale lidhet drejtpërdrejt me larjen e hesapeve të vjetra mes Pacollit dhe Ademit dhe “golat” në Libi, ndarjen e aksioneve si edhe vendimin për ta përdorur koncesionin si garanci për kredinë 100 milionë euro tek Delphos.
Korrespondenca e publikuar më herët mes ish-administratorit të aeroportit, Valon Lluka, dhe familjes Pacolli tregon kundërshtimin e tij të qartë ndaj këtij veprimi. Në komunikimet zyrtare, ai thekson se çdo formë financimi që lidhet me Aeroportin e Vlorës duhet të jetë në përputhje të plotë me kontratën koncesionare dhe me marrëveshjet me financuesin kryesor, BKT.
Sipas nenit 19.3 të kontratës, barrësimi i shoqërisë koncesionare mbi kuota apo të ardhura të garantuara mund të kryhet vetëm me miratimin paraprak të Qeverisë shqiptare.
Çdo veprim në kundërshtim me këtë përbën shkelje kontraktuale dhe krijon bazë për zgjidhjen e kontratës.
Pikërisht kjo pikë shihet si bazë ligjore për një ndërhyrje të mundshme të shtetit.
Burime pranë institucioneve bëjnë me dije se po shqyrtohet seriozisht mundësia e shtetëzimit të aeroportit, përmes shlyerjes së shpenzimeve të kryera deri më tani dhe zgjidhjes së kontratës mbi bazën e mosrespektimit të saj. Një veprim i tillë do të synonte mbrojtjen e interesit publik dhe minimizimin e rrezikut të një arbitrazhi të kushtueshëm ndërkombëtar ndaj Shqipërisë.
Aeroporti i Vlorës ishte planifikuar të hapej në mars 2026, por përplasjet mes aksionerëve, dyshimet për akrobaci financiare dhe tensionet rreth financimit kanë vënë seriozisht në pikëpyetje këtë afat. Nëse situata nuk zgjidhet në kohë, projekti rrezikon të shtyhet përtej vitit 2026, me pasoja direkte për sezonin turistik dhe për zhvillimin e infrastrukturës ajrore në jug të vendit. Përballë kërcënimit me arbitrazh, shteti shqiptar duket se po llogarit alternativat ligjore për të mos lejuar që një investim strategjik të mbetet peng i konflikteve mes aksionerëve. /skyweb.al
