Pasuria neto mesatare e të rinjve të moshës 16–34 vjeç ndryshon ndjeshëm në Evropë, duke qenë 24,600 euro në eurozonë. Një ekspert thekson se mbështetja familjare dhe pronësia e banesës luajnë rol kyç në këto dallime mes vendeve.
Të rinjtë evropianë përballen me një realitet të vështirë financiar. Qiratë e larta, çmimet e shtrenjta të banesave dhe rritja e kostos së jetesës e bëjnë më të vështirë për personat nën moshën 35 vjeç të kursejnë, të investojnë ose të blejnë shtëpinë e tyre të parë. Në disa vende, pagat më të larta, strehimi më i përballueshëm ose mbështetja nga familja i ndihmojnë të rinjtë të krijojnë pasuri më shpejt. Në vende të tjera, mundësitë e kufizuara për punësim dhe kostot e larta të strehimit bëjnë që shumë prej tyre të kenë vetëm kursime modeste.
Pra, ku jetojnë të rinjtë më të pasur të Evropës? Dhe sa pasuri zotërojnë personat e moshës 16–34 vjeç?
Sipas Anketës për Financat dhe Konsumin e Familjeve (HFCS) të Bankës Qendrore Evropiane (ECB), e publikuar në mesin e vitit 2026, pasuria neto mesatare e personave 16–34 vjeç në eurozonë është 24,600 euro. Kjo përbën vetëm 18% të pasurisë neto mesatare të përgjithshme, e cila arrin në 140,100 euro.
Në 22 vende evropiane për të cilat ka të dhëna, pasuria neto mesatare varion nga 5,700 euro në Finlandë deri në 257,500 euro në Maltë.
“Kur bëhet fjalë për të rinjtë, dallimet në pasuri janë veçanërisht domethënëse, sepse njerëzit e moshës 16–34 vjeç zakonisht nuk kanë pasur shumë kohë të grumbullojnë pasuri të konsiderueshme nga të ardhurat e tyre nga puna,” tha për Euronews Business profesori Fabian Pfeffer nga Universiteti LMU i Mynihut dhe drejtor themelues i Munich International Stone Center for Inequality Research.
“Prandaj, kur shohim se familjet e reja kanë pasuri të mëdha, duhet të kemi kujdes që të mos e interpretojmë këtë vetëm si rezultat të disiplinës individuale në kursime.”
Përveç Maltës, e cila është një rast i veçantë, pasuria neto e të rinjve 16–34 vjeç tejkalon 100,000 euro vetëm në Luksemburg, ku arrin 135,000 euro.
Belgjika renditet e treta me rreth 97,200 euro, ndërsa Kroacia vjen më pas me 82,000 euro.
Ky rezultat është befasues duke pasur parasysh pozicionin e Kroacisë në renditjen e të ardhurave neto vjetore. Sipas Eurostat, në vitin 2025, të ardhurat neto vjetore për një person beqar pa fëmijë ishin 17,256 euro.
Kjo shifër i referohet mesatares kombëtare dhe jo vetëm grupmoshës 16–34 vjeç.
Pasuria neto mesatare e të rinjve është gjithashtu e lartë në:
- Sllovaki – 74,600 euro
- Estoni – 62,200 euro
- Çeki – 59,900 euro
- Lituani – 59,600 euro
Kjo ndodh megjithëse të ardhurat neto vjetore në këto vende mbeten dukshëm nën mesataren e Bashkimit Evropian.
Ndër katër ekonomitë më të mëdha të BE-së, Italia ka pasurinë neto më të lartë për grupmoshën 16–34 vjeç, me 53,500 euro.
Kjo është dukshëm më shumë se:
- Franca – 27,700 euro
- Spanja – 23,700 euro
Nga ana tjetër, të rinjtë në Gjermani kanë pasurinë neto më të ulët ndër këto ekonomi, vetëm 17,600 euro.
Kjo do të thotë se të rinjtë italianë zotërojnë rreth tre herë më shumë pasuri sesa bashkëmoshatarët e tyre gjermanë.
Në fund të renditjes gjenden:
- Finlanda – 5,700 euro
- Greqia – 9,900 euro
- Austria – 13,400 euro
- Letonia – 16,900 euro
Edhe këto vende mbeten nën Gjermaninë, e cila renditet e pesta nga fundi.
Ndërkohë, pasuria neto mesatare e të rinjve është:
- Irlandë – 23,900 euro
- Portugali – 36,200 euro
- Hungari – 36,300 euro
- Holandë – 40,900 euro
Profesori Pfeffer thekson se pasuria në moshë të re tregon më pak për atë që të rinjtë kanë fituar vetë dhe më shumë për kushtet që i rrethojnë.
Këto përfshijnë:
- mundësinë për të blerë një banesë,
- qasjen në kredi hipotekore,
- mbështetjen nga familja,
- dhuratat,
- trashëgimitë,
- si edhe nivelin e borxheve.
“Në këtë moshë, pasuria e madhe private nuk është vetëm histori suksesi individual. Ajo është edhe një histori familjare dhe institucionale,” tha ai.
Fabian Pfeffer shtoi se blerja e shtëpisë së parë është shpesh momenti kur një i ri kalon nga të pasurit e disa kursimeve në zotërimin e një pasurie të vërtetë.
Megjithatë, hyrja në tregun e banesave kërkon shumë më tepër sesa disiplinë financiare.
“Ajo kërkon qasje në kredi, të ardhura të qëndrueshme, çmime të përballueshme dhe, shumë shpesh, prindër që mund të ndihmojnë me pagesën fillestare ose të transferojnë një pronë. Pikërisht këtu pasuria familjare bëhet një mekanizëm i heshtur, por shumë i fuqishëm, që krijon dallime mes njerëzve.”
Pfeffer theksoi se në moshë të re pasuria e konsiderueshme është shumë shpesh e lidhur me burimet financiare të prindërve.
Natyrisht, të rinjtë mund dhe kursejnë nga paga e tyre. Megjithatë, ekzistojnë kufij se sa pasuri mund të grumbullohet realisht deri në moshën 30-vjeçare vetëm përmes të ardhurave nga puna, sidomos në tregje ku banesat janë shumë të shtrenjta.
Sipas tij, transferimet e pasurisë u japin disa të rinjve një avantazh të madh që në fillim të jetës së tyre të rritur. Kjo mund të jetë në formën e një pagese fillestare për një kredi hipotekore, një apartamenti të trashëguar ose thjesht sigurisë se familja do t’i ndihmojë nëse lind nevoja.
“Kjo do të thotë se pabarazia në pasuri nuk riprodhohet vetëm në momentin kur njerëzit trashëgojnë pasurinë në fund të jetës. Ajo riprodhohet shumë më herët, kur të rinjtë largohen nga shtëpia, studiojnë, fillojnë punën, krijojnë familje ose përpiqen të blejnë një banesë.”
