ECDC (Qendra Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve) ka paralajmëruar se Evropa duhet të forcojë monitorimin e mushkonjave dhe të zgjerojë mjetet për kontrollin e tyre, pasi virusi i Nilit Perëndimor vazhdon të përhapet dhe speciet invazive të mushkonjave po vendosen në zona të reja.
“Përhapja e transmetimit të virusit të Nilit Perëndimor, si dhe përhapja e specieve invazive të mushkonjave, tregojnë pse Evropa duhet të forcojë kapacitetet për kontrollin e mushkonjave”, tha Céline Gossner, eksperte e ECDC-së për sëmundjet që transmetohen përmes ushqimit, ujit, vektorëve dhe sëmundjet zoonotike.
Paralajmërimi vjen në një kohë kur sezoni i transmetimit gjatë verës po hyn në periudhën e tij më aktive. Gjashtë rajone evropiane kanë raportuar këtë vit për herë të parë raste të infektimit me virusin e Nilit Perëndimor të marrë lokalisht. Deri më 13 gusht, nëntë vende evropiane kishin regjistruar gjithsej 429 raste të transmetuara lokalisht, sipas ECDC-së. Transmetimi zakonisht arrin kulmin në gusht dhe në fillim të shtatorit, ndaj pritet që numri i rasteve të rritet.
Ndërkohë, mushkonja tigër aziatike (Aedes albopictus) është vendosur tashmë në 16 vende evropiane — dy herë më shumë se 12 vjet më parë. Kjo specie mund të transmetojë dengën dhe chikungunya-n, sëmundje që dikur lidheshin kryesisht me rajonet tropikale dhe subtropikale.
Kjo situatë po nxjerr në pah një problem më pak të dukshëm: Evropa nuk ka një sistem të unifikuar për kontrollin e mushkonjave që transmetojnë këto sëmundje.
Një studim i ri i ECDC-së mbi monitorimin dhe kontrollin e mushkonjave zbuloi dallime të mëdha mes vendeve në mënyrën se si organizohen, financohen dhe zbatohen programet. Nga 38 vende dhe juridiksione të kontaktuara, 26 iu përgjigjën pyetësorëve.
Raporti zbuloi se shumë programe për monitorimin dhe kontrollin e mushkonjave mbështeten në financime afatshkurtra dhe nuk kanë planifikim afatgjatë. Përgjegjësia mund të jetë në nivele të ndryshme të qeverisjes — kombëtare, rajonale ose lokale — duke e bërë të vështirë koordinimin e masave, veçanërisht përtej kufijve.
Kjo është e rëndësishme sepse mushkonjat nuk respektojnë kufijtë shtetërorë.
“Për një kontroll efektiv të mushkonjave, nevojitet bashkëpunim i ngushtë në Evropë dhe një qasje e integruar që bashkon monitorimin e mushkonjave, përfshirjen e komunitetit dhe zgjidhjet e synuara për kontrollin e tyre, duke marrë parasysh ndikimin në mjedis”, tha Gossner.
Sipas ECDC-së, kontrolli i mushkonjave shpesh kryhet në mënyrë reaktive dhe të rastësishme, duke u përqendruar kryesisht te mushkonjat e rritura. Ndërkohë, shpesh mungojnë strategjitë afatgjata për eliminimin e popullatave invazive.
Për mushkonjat Aedes, vendet përdorin një kombinim masash kimike dhe jo-kimike, përfshirë përpjekjet për të eliminuar mushkonjat në fazat e hershme të zhvillimit, si dhe fushatat për të përfshirë komunitetet në parandalim.
Ndryshimet klimatike po e bëjnë situatën edhe më urgjente. Sipas raportit të ri të ECDC-së, tashmë po vërehen sezone më të gjata dhe më intensive të transmetimit të virusit të Nilit Perëndimor, dengës dhe chikungunya-s.
Temperaturat më të larta mund të krijojnë kushte më të përshtatshme për mushkonjat dhe të zgjasin periudhat gjatë të cilave viruset mund të qarkullojnë.
