Gjatë dy javëve të fundit, zhurma e fëmijëve është rikthyer në oborret e shkollave në Skoci. Pushimet e tyre verore nisën në fund të qershorit ose në fillim të korrikut dhe përfunduan në mesin e gushtit.
Ky është një vit akademik që përsëritet edhe në vende të tjera evropiane.
Në Angli, Uells dhe Irlandën e Veriut, megjithatë, fëmijët nuk do të rikthehen në shkollë deri në fillim të shtatorit. Pushimet e tyre janë pothuajse të së njëjtës gjatësi me ato të Skocisë, por shkollat në Angli dhe Uells nuk përfunduan vitin deri në fund të korrikut. Kjo do të thotë se nxënësit ishin ende në shkollë gjatë periudhës më të nxehtë të fillimit të verës.
Ose, të paktën, kështu ishte planifikuar. Kur temperaturat jashtë ishin 30°C ose më shumë, brenda shumë klasave ndihej edhe më nxehtë. Pa kondicionerë dhe me ventilim të kufizuar, nxehtësia u bë mbytëse dhe më shumë se 1,000 shkolla në të gjithë Mbretërinë e Bashkuar ose u mbyllën, ose i dërguan nxënësit në shtëpi më herët, përpara pjesës më të nxehtë të pasdites. Kushtet ishin veçanërisht të vështira për nxënësit e GCSE-së dhe A-level, të cilët po zhvillonin provime gjatë periudhës së nxehtësisë ekstreme.
Baronesha Brown, kryetare e Komitetit të Mbretërisë së Bashkuar për Përshtatjen ndaj Ndryshimeve Klimatike, ka paralajmëruar se “e dimë që temperaturat e larta mund të dëmtojnë ndjeshëm përqendrimin dhe performancën” e fëmijëve në shkolla.
Në shkurt 2026, kryeinspektori i Ofsted, Sir Martyn Oliver, tha se koha e pushimeve shkollore duhet të rishikohet: “Zakonisht është shumë nxehtë në maj, qershor dhe korrik, pikërisht në kohën kur u kërkon fëmijëve të ulen dhe të japin provime… prandaj mendoj se duhet ta rishikojmë seriozisht vitin shkollor.”
Nxehtësia e kohëve të fundit ka bërë që disa prindër t’i bashkohen kësaj thirrjeje. Andrea Bigger, një prind në Londër, thotë se është “plotësisht e vetëdijshme për rreziqet” e temperaturave ekstreme në klasat e shkollave. Ajo tregon se vajza e saj më parë ka pësuar lodhje nga nxehtësia dhe është shtruar në spital pasi ishte mbinxehur në shkollën fillore. Ajo është “shumë e shqetësuar që Mbretëria e Bashkuar nuk është e gatshme dhe e përgatitur për këtë”.
Dhe kjo verë nuk ishte një rast i izoluar. Analiza e të dhënave të temperaturave nga BBC tregon një ndryshim të qartë. Në vitet 1960, dita e parë me 30°C ndodhte mesatarisht më 13 korrik. Në vitet 2020, kjo datë ka qenë mesatarisht 19 qershori.
Pra, a do të bëhet gjithnjë e më e vështirë që shkollat të funksionojnë gjatë muajve të verës? Dhe a është zhvendosja e pushimeve verore zgjidhja për të siguruar që nxënësit të mund të mësojnë sa më shumë gjatë vitit?
Sezoni i verës po zgjatet
Kjo verë ka gjasa të bëhet më e nxehta e regjistruar ndonjëherë, sipas Met Office. Janë thyer shumë rekorde temperaturash, me pesë valë të përhapura të të nxehtit dhe katër muaj radhazi ku temperaturat kanë kaluar 35°C. Kjo nuk ka ndodhur kurrë më parë.
Qershori solli një nga valët më intensive të të nxehtit në Mbretërinë e Bashkuar, me deri në shtatë ditë radhazi ku temperaturat ishin shumë mbi pragjet zyrtare të valës së të nxehtit prej 25–28°C – pikërisht kur periudha e provimeve ishte në kulm. U thyen gjithashtu rekorde temperaturash: më 26 qershor, në Lingwood, Norfolk, u regjistruan 38°C, temperatura më e lartë e matur ndonjëherë në Mbretërinë e Bashkuar gjatë muajit qershor.
Met Office lëshoi një paralajmërim të kuq për temperatura ekstreme në fund të qershorit, ndërsa Agjencia e Sigurisë Shëndetësore e Mbretërisë së Bashkuar ka lëshuar disa paralajmërime të nivelit të verdhë/amber gjatë muajve të fundit. Nxehtësia vazhdoi edhe në korrik, kur kushtet e valës së të nxehtit u ndjenë gjerësisht gjatë pjesës më të madhe të muajit.
Shkollat patën vështirësi të përballonin situatën. Disa u mbyllën, duke shpallur “ditë të nxehta”, pasi temperaturat në klasa u bënë aq të larta sa fëmijët nuk mund të përqendroheshin. Këto lloj ndërprerjesh, ose “ditë të nxehta”, mund të bëhen më të shpeshta ndërsa ndryshimet klimatike të shkaktuara nga aktiviteti njerëzor sjellin vera më të nxehta dhe valë të të nxehtit më të shpeshta.
Sezoni i nxehtë po fillon më herët
Will Lang, kryemeteorolog në Met Office, thotë se “sezoni i nxehtë de facto në Mbretërinë e Bashkuar po zgjatet”, me një rritje të motit të nxehtë, përfshirë valët e të nxehtit në maj dhe shtator, përveç muajve tradicionalë të verës meteorologjike: qershor, korrik dhe gusht.
Ky është një nga treguesit se një klimë në ngrohje po ndryshon modelin dhe kohën e verës në Mbretërinë e Bashkuar.
Performancë më e dobët në shkollat më të nxehta
Sipas një studimi të kryer nga Met Office dhe University College London, nxënësit mund të humbasin mesatarisht 8.2 ditë mësimi në vit për shkak të temperaturave ekstreme, nëse temperatura mesatare globale rritet më shumë se 2°C mbi nivelet para-industriale – gjë që shumë shkencëtarë besojnë se mund të ndodhë nëse vazhdohet me trajektoret aktuale.
Ndërkohë, mësuesit duhet të përballen me pasojat.
Steve Chalke, themeluesi i Oasis Academy, e cila drejton më shumë se 50 shkolla në Angli, thotë se valët e të nxehtit ishin “një pengesë e vërtetë” për mësimdhënien. Një nga sfidat më të vështira erdhi kur Met Office lëshoi paralajmërimin e kuq për temperatura ekstreme në fund të qershorit, duke paralajmëruar për një “rrezik për jetën”.
Ai thotë se drejtorët e shkollave u detyruan të merrnin vendime të vështira. “Çfarë duhet të bëjë një drejtor shkolle? Si mund ta drejtojë shkollën në mënyrë të sigurt kur shërbimi kombëtar meteorologjik paralajmëron që të udhëtohet vetëm nëse është e domosdoshme dhe që të bëhen të gjitha përpjekjet për të qëndruar të freskët? Po sikur një nxënës ose një anëtar i stafit të rrëzohet për shkak të nxehtësisë dhe ju të mbani përgjegjësi përse e hapët shkollën dhe nuk e morët seriozisht detyrimin tuaj për të garantuar sigurinë?”
Dhe me parashikimet e Met Office për mot më ekstrem, temperatura më të larta gjatë verës dhe valë të të nxehtit më të shpeshta e më të gjata, këto lloj pyetjesh ka gjasa të bëhen gjithnjë e më të zakonshme.
Rebecca Martin është e shqetësuar për djalin e saj, i cili pas disa vitesh do të japë provimet GCSE në një mot potencialisht edhe më të nxehtë. Ajo mendon se duhet të ketë “konsiderime serioze për vitin shkollor, në mënyrë që ai të përshtatet me ndryshimin e klimës, ose të bëhen investime më të mëdha në shkolla për t’u siguruar atyre kondicionerë”.
Dhe ka gjithnjë e më shumë prova që mbështesin shqetësimet e saj. Raporti i fundit Well-Adapted UK nga Komiteti për Ndryshimet Klimatike sugjeroi se dhënia e një provimi në një ditë me temperaturë 32°C çon në rreth 10% më pak gjasa për ta kaluar provimin, krahasuar me dhënien e të njëjtit provim në 22°C.
Baronesha Brown i tha BBC-së se “ndërsa valët e të nxehtit bëhen më të shpeshta dhe më intensive, është e papranueshme që fëmijëve t’u kërkohet të japin provime me rëndësi të madhe në salla që nuk janë projektuar për këto kushte”.
Shumë prej nesh jemi të njohur me “ditën e borës” në dimër, kur bora mund ta bëjë shumë të vështirë ardhjen e stafit dhe nxënësve në shkollë. Nuk ka një temperaturë minimale të përcaktuar me ligj, por Unioni Kombëtar i Arsimit thotë se klasat duhet të mbahen mbi 18°C. Ditët e nxehta janë një koncept më i ri – dhe nuk ka temperatura maksimale të përcaktuara për një klasë.
Një studim i vitit 2024, i botuar në revistën Climate Risk Management, sugjeroi se çdo temperaturë mbi 24°C mund të dëmtojë procesin e të nxënit. Ai zbuloi gjithashtu një rënie të performancës së nxënësve nga 2% deri në 12% për çdo gradë rritjeje të temperaturës në klasë.
Duke vendosur 26°C si kufirin e sipërm të “temperaturës së rehatshme” në një klasë, autorët e studimit sugjeruan se një shkollë mesatare aktualisht e arrin ose e kalon këtë temperaturë për 59 ditë në vit në Angli. Me një ngrohje prej 2°C, kjo shifër do të rritej në 71 ditë.
Në shkollat “në rrezik”, ku nuk ka ventilim të përshtatshëm ose ku ndërtesat më të reja kanë tavane më të ulëta, do të kishte 75 ditë gjatë të cilave temperatura e rehatshme prej 26°C në klasë do të tejkalohej.
