Jo të gjithë reagojnë njësoj ndaj vaksinave. Përgjigjet imunitare ndryshojnë në forcë në varësi të moshës, gjinisë, sëmundjeve të mëparshme dhe faktorëve gjenetikë. Në një studim të ri, të botuar në revistën Cell Press Blue, studiuesit e programit SeroNet të Institutit Kombëtar të Kancerit në SHBA analizuan se si antitrupat ekzistues ndaj mikrobeve të zakonshme mund të parashikojnë reagimin e një personi ndaj vaksinave të reja.
“Disa biomarkues, kur analizohen me inteligjencë artificiale, mund të parashikojnë se kush ka gjasa të ketë një përgjigje të mirë ndaj vaksinës, edhe përpara se ta marrë atë”, tha Joshua LaBaer, i cili drejtoi studimin. Rezultatet sugjerojnë se disa njerëz mund të jenë natyrshëm më të përgatitur nga ana imunitare se të tjerët.
Imunosupresioni – pra, kur sistemi imunitar është i dobësuar – lidhet me një përgjigje më të dobët të antitrupave ndaj vaksinimit. Kjo rrit rrezikun e infeksionit, të një sëmundjeje më të rëndë dhe të vdekshmërisë.
Studiuesit zbuluan se, edhe përpara vaksinimit, sistemi imunitar i trupit jep sinjale që mund të tregojnë se si do të reagojë dhe sa e fortë do të jetë kjo përgjigje.
Studimi analizoi më shumë se 8,000 mostra gjaku nga mbi 4,000 persona, duke testuar antitrupat ndaj 185 antigjeneve që lidhen me viruse, baktere të zakonshme dhe disa faktorë të lidhur me sëmundjet autoimune.
Pjesëmarrësit përfshinin persona të shëndetshëm, si edhe njerëz me sistem imunitar të dobësuar për shkak të gjendjeve të tilla si HIV, mieloma multiple dhe transplantimi i organeve të ngurta. Të gjithë pjesëmarrësit morën vaksinën kundër COVID-19.
Më pas, studiuesit përdorën inteligjencën artificiale për të analizuar modelet në mostrat e marra para dhe pas vaksinimit kundër COVID-19. Ata identifikuan disa profile të antitrupave që ndihmonin në klasifikimin e pacientëve si persona me përgjigje të fortë ose të dobët ndaj vaksinës.
Ata identifikuan ato që i quajnë “antitrupa sentinel” – antitrupa që mund të shërbejnë si tregues të reagimit të mundshëm të sistemit imunitar ndaj një vaksine të caktuar. Këta mund të ndihmojnë në parashikimin se si do të reagojë organizmi ndaj virusit.
Studiuesit vunë re se nivelet më të larta të disa antitrupave ekzistues, veçanërisht atyre kundër mikroorganizmave të zakonshëm si Staphylococcus aureus, virusi respirator sincicial (RSV) dhe virusi i parainfluenzës humane tip 3 (HPIV-3), ishin të lidhura me përgjigje më të forta ndaj vaksinës së COVID-19.
Ndryshimi i strategjive të vaksinimit
Duke përdorur profilet e antitrupave ekzistues antimikrobikë si biomarkues parashikues, mjekët mund të identifikojnë personat që kanë gjasa të kenë një përgjigje të dobët imunitare përpara se të vaksinohen.
Studimi përdori mësimin makinerik (machine learning) për të krijuar modele që mund të identifikojnë personat me përgjigje jo optimale ndaj vaksinës.
Studiuesit shkruan se parashikimi i personave që do të kenë përgjigje të dobët të antitrupave përpara vaksinimit mund të ndihmojë në përmirësimin e strategjive të personalizuara të vaksinimit.
Kjo mund të mundësojë ndërhyrje të përshtatura për individin, si skema të ndryshme vaksinimi, përdorimi i llojeve të tjera të vaksinave ose administrimi i dozave shtesë përforcuese (booster) tek personat që kanë rrezik më të lartë për të pasur një përgjigje të dobët imunitare.
