Jetesa sa më gjatë është kthyer në një nga objektivat kryesore të shoqërisë moderne. Njerëz të moshave të ndryshme, nga 30 deri në 80 vjeç, po investojnë gjithnjë e më shumë në kërkimin e jetëgjatësisë. Vitaminat, ushqimet e konsideruara superushqime, trajtimet me dritë dhe teknologjitë e ndryshme që premtojnë ngadalësimin e plakjes janë kthyer në pjesë të rutinës së shumë njerëzve.
Megjithatë, një pyetje po fiton gjithnjë e më shumë rëndësi: a është gjithmonë më mirë të jetosh më gjatë, nëse vitet shtesë nuk shoqërohen me shëndet dhe mirëqenie?
Ky është një nga paradokset që trajton një analizë e The Wall Street Journal, e cila vë në fokus ndryshimin e mënyrës se si njerëzit e perceptojnë plakjen. Në një kohë kur shkenca dhe mjekësia po bëjnë të mundur zgjatjen e jetës, po rritet edhe vëmendja ndaj cilësisë së viteve që kalojmë në moshë të madhe.
Për vite me radhë, jetëgjatësia është konsideruar një tregues i përparimit dhe suksesit të mjekësisë. Sot, falë trajtimeve të reja, njerëzit mund të jetojnë më gjatë edhe me sëmundje që dikur konsideroheshin terminale. Kjo ka ndryshuar pritshmëritë për plakjen, por ka sjellë edhe një debat të ri mbi atë që do të thotë të kesh një jetë të gjatë.
Sipas analizës së The Wall Street Journal, vëmendja nuk po përqendrohet më vetëm te numri i viteve që mund të jetojë një person, por edhe te gjendja fizike dhe mendore në të cilën ai i përjeton ato. Në thelb, bëhet fjalë për dallimin mes jetëgjatësisë dhe viteve të jetuara në shëndet të mirë.
Për shumë njerëz, ideja e të jetuarit deri në 90 apo 100 vjeç mund të duket tërheqëse. Por kjo dëshirë mund të ndryshojë kur përballen me mundësinë e viteve të tëra të shoqëruara me kufizime fizike, humbje të pavarësisë apo nevojën për kujdes të vazhdueshëm nga të tjerët.
Nga ana tjetër, përparimi i mjekësisë ka bërë të mundur që njerëzit të jetojnë më gjatë me sëmundje kronike dhe gjendje shëndetësore që dikur shkurtonin ndjeshëm jetën. Kjo është padyshim një arritje, por njëkohësisht ngre pikëpyetje mbi mënyrën se si duhen vlerësuar vitet shtesë të jetës.
Pikërisht për këtë arsye, gjithnjë e më shumë po merr rëndësi koncepti i jetëgjatësisë së shëndetshme, që nuk matet vetëm me vitet e jetuara, por edhe me aftësinë për të ruajtur pavarësinë, aktivitetin dhe mirëqenien fizike e mendore.
Në këtë këndvështrim, përpjekjet për të ngadalësuar plakjen nuk duhet të synojnë thjesht zgjatjen e jetës me çdo kusht. Më e rëndësishme është që vitet e fituara të jenë vite në të cilat njerëzit mund të vazhdojnë të jetojnë në mënyrë aktive dhe të pavarur.
Analiza e The Wall Street Journal rikthen kështu një pyetje që prek të gjitha brezat: nëse do të kishit mundësinë të zgjidhnit, a do të dëshironit të jetonit sa më gjatë që të ishte e mundur, apo do të preferonit një jetë më të shkurtër, por me më shumë shëndet dhe cilësi? Sepse jetëgjatësia nuk është domosdoshmërisht e njëjtë me një jetë më të mirë. /skyweb.al















