Studiuesit po bëjnë thirrje për rregullim më të rreptë të lodrave me inteligjencë artificiale (AI) të dizajnuara për fëmijë të vegjël, pasi kryen një nga testimet e para në botë për të parë se si fëmijët nën pesë vjeç ndërveprojnë me këtë teknologji.
Studimi analizoi se si një grup i vogël fëmijësh nga mosha tre deri në pesë vjeç ndërvepronin me një lodër të butë të quajtur Gabbo.
Aktualisht në treg ekzistojnë disa lodra me AI për fëmijë që nga mosha tre vjeç, por ka shumë pak kërkime mbi ndikimin që kjo teknologji ka tek fëmijët parashkollorë.
Ekipi nga Universiteti i Cambridge zbuloi vetëm shtatë studime të ngjashme në gjithë botën, dhe asnjëri prej tyre nuk ishte fokusuar drejtpërdrejt tek vetë fëmijët e vegjël.
Gabbo përmban një chatbot me aktivizim zanor dhe është krijuar për të nxitur fëmijët parashkollorë të flasin me të dhe të zhvillojnë lojë imagjinative.
Prindërit që morën pjesë në studim ishin të interesuar për potencialin e lodrës për të ndihmuar në zhvillimin e gjuhës dhe komunikimit.
Megjithatë, fëmijët shpesh kishin vështirësi të bisedonin me lodrën. Gabbo nuk i kuptonte ndërprerjet e tyre, fliste mbi ta, nuk dallonte zërin e një fëmije nga ai i një të rrituri dhe reagonte në mënyrë të çuditshme ndaj shprehjeve të afeksionit.
Për shembull, kur një fëmijë pesëvjeçar i tha lodrës:
“Të dua”, ajo u përgjigj:
“Si një kujtesë miqësore, ju lutem sigurohuni që ndërveprimet të respektojnë udhëzimet e dhëna. Më tregoni si dëshironi të vazhdoni.”
Shqetësimi është se në një fazë zhvillimi kur fëmijët po mësojnë sinjalet dhe ndërveprimet sociale, përgjigjet e inteligjencës artificiale mund të jenë konfuze.
Bashkëautorja e studimit, Dr. Emily Goodacre, tha se lodra të tilla mund të keqinterpretojnë emocionet ose të përgjigjen në mënyrë të papërshtatshme dhe se ekziston rreziku që “fëmijët të mbeten pa ngushëllim nga lodra dhe pa mbështetje nga një i rritur”.
Në një rast tjetër, kur një fëmijë trevjeçar i tha Gabbo:
“Jam i trishtuar”,
lodra u përgjigj:
“Mos u shqetëso! Unë jam një robot i lumtur. Le të vazhdojmë me argëtimin. Për çfarë të flasim tjetër?”
Studiuesit thonë se ndërveprime të tilla mund t’i japin fëmijës mesazhin se trishtimi i tij nuk është i rëndësishëm.
Profesoresha e psikologjisë së zhvillimit në Cambridge, Jenny Gibson, tha se historikisht vëmendja është përqendruar tek siguria fizike e lodrave, për shembull, që fëmijët të mos mund të shkëpusin pjesë të vogla dhe t’i gëlltisin.
“Tani duhet të fillojmë të mendojmë edhe për sigurinë psikologjike,” tha ajo.
Pas një studimi vëzhgues njëvjeçar, studiuesit thonë se rregullatorët duhet të veprojnë tani për të siguruar që produktet për fëmijë nën pesë vjeç të ofrojnë siguri psikologjike.
Gabbo prodhohet nga kompania Curio, e cila ka bashkëpunuar me këngëtaren Grimes, ish-partneren e Elon Musk.
Curio tha për BBC se përdorimi i AI në produkte për fëmijë kërkon përgjegjësi të shtuar, dhe se lodrat e tyre janë të ndërtuara mbi lejen e prindërve, transparencën dhe kontrollin prindëror.
Kompania shtoi se studimi i mënyrës se si fëmijët ndërveprojnë me lodrat me AI është një prioritet i madh për ta këtë vit dhe në të ardhmen.
Thirrjet për rregullim të AI në ambientet e edukimit të hershëm u mbështetën edhe nga Komisionerja për Fëmijët në Angli, Dame Rachel de Souza.
Ajo tha se, megjithëse AI ka përdorime të mira, pa rregullim të duhur shumë mjete teknologjike që përdoren në klasa nuk i nënshtrohen kontrolleve të rrepta të sigurisë që kërkohen për burime të tjera edukative.
Shqetësime për lojën pa mbikëqyrje
Raporti gjithashtu këshillon prindërit që lodrat me AI të përdoren në hapësira të përbashkëta të shtëpisë, ku prindërit mund të mbikëqyrin ndërveprimet, dhe të lexojnë me kujdes politikat e privatësisë.
Punonjësit e çerdheve janë të ndarë në mendime për potencialin e AI.
June O’Sullivan, e cila drejton një rrjet prej 43 çerdhesh në Londër, tha se ende nuk ka parë prova që AI sjell përfitime në edukimin e hershëm.
Sipas saj, fëmijët duhet të zhvillojnë një grup të plotë aftësish, dhe kjo bëhet më mirë përmes ndërveprimit me njerëz, jo me mjete të bazuara në AI.
Ndërkohë, aktorja dhe aktivistja për të drejtat e fëmijëve Sophie Ëinkleman është një mbështetëse e fortë e mbajtjes së AI larg arsimit dhe ambienteve të edukimit të hershëm.
Ajo beson se dëmet mund të jenë më të mëdha se përfitimet dhe se mësimi i aftësive për AI duhet të bëhet në moshë më të madhe.
“Shtysa dhe kontakti njerëzor për fëmijët e vegjël është diçka e shenjtë dhe duhet të mbrohet me çdo kusht,” tha ajo.
/skyweb.al
