Një rishikim i të dhënave që përfshin miliarda doza të vaksinave me mRNA ka gjetur prova “bindëse” se kjo teknologji është njëkohësisht e sigurt dhe shumë efektive kundër sëmundjeve infektive. Studiuesit argumentojnë se fokusi tani duhet të zhvendoset drejt përmirësimit të qasjes së barabartë në këto vaksina.
Vaksinat me mRNA, të përdorura për herë të parë në shkallë të gjerë gjatë pandemisë së COVID-19, mbeten shumë efektive në parandalimin e sëmundjeve të rënda, ndërsa efektet anësore serioze janë të rralla, sipas rishikimit të publikuar në revistën The Lancet. Ndryshe nga vaksinat tradicionale, vaksinat me mRNA dërgojnë udhëzime gjenetike që i nxisin qelizat të prodhojnë një proteinë të padëmshme të virusit, duke trajnuar sistemin imunitar të njohë dhe luftojë infeksionet pa ndryshuar ADN-në e një personi.
Rishikimi shkencor zbuloi se vaksinat ishin 87% efektive kundër infeksionit të dokumentuar me SARS-CoV-2, 93% efektive në parandalimin e shtrimit në spital dhe 94% efektive në parandalimin e vdekjes brenda 14 deri në 42 ditëve pas vaksinimit. Mbrojtja ulet me kalimin e kohës, por dozat përforcuese (booster) rikthejnë një pjesë të madhe të imunitetit të humbur.
Efektet anësore serioze, përfshirë miokarditin, perikarditin dhe anafilaksinë, u konstatuan të jenë shumë të rralla. Shumica e reaksioneve, si dhimbja në vendin e injektimit, lodhja dhe ethet, ishin të lehta deri në mesatare dhe zhdukeshin brenda pak ditësh.
“Pas administrimit të miliarda dozave, ngjarjet serioze të padëshiruara kanë qenë të rralla, të mirëkarakterizuara dhe në mënyrë të vazhdueshme janë tejkaluar nga mbrojtja e konsiderueshme që vaksinat ofrojnë kundër sëmundjes së rëndë, shtrimit në spital dhe vdekjes,” thanë studiuesit.
“Efektiviteti është demonstruar në grupmosha të ndryshme, gjatë shtatzënisë dhe te personat me sistem imunitar të dobësuar, duke e vendosur vaksinën me mRNA si një platformë të provuar klinikisht dhe shumë të përshtatshme.”
Përtej sëmundjeve infektive, studiuesit thonë se kjo platformë mund të shërbejë si bazë për qasje më të personalizuara në trajtimin e kancerit, me vaksina të përshtatura për secilin pacient dhe profilin e tumorit të tij.
“Vaksinat me mRNA kanë transformuar tashmë mënyrën se si reagojmë ndaj sëmundjeve të reja dhe, me inovacion të vazhdueshëm dhe monitorim rigoroz të sigurisë, ato mund të nxisin përparim në mjekësinë parandaluese dhe trajtimin e kancerit për shumë vite në vijim,” tha bashkautori Manish Sadarangani nga Universiteti i Kolumbisë Britanike dhe Instituti Kërkimor i Spitalit të Fëmijëve të British Columbia.
Falë metodave më të reja të ruajtjes, si ruajtja në temperatura më të larta dhe tharja me ngrirje (freeze-drying), vaksinat mund të transportohen më shpejt në zona të largëta dhe të reduktojnë humbjet.
Megjithatë, studiuesit theksojnë se përparimet shkencore, të vetme, nuk do të garantojnë qasje të barabartë për të gjithë.
“Zgjerimi i kapaciteteve prodhuese dhe sigurimi i qasjes së barabartë në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme është thelbësor nëse vaksinat me mRNA do ta përmbushin premtimin e tyre si një e mirë publike globale,” tha bashkautori Robin Shattock nga Imperial College London.
Ai shtoi se investimet më të mëdha në transferimin e teknologjisë, prodhimin lokal dhe forcimin e sistemeve rregullatore do të shkurtojnë zinxhirët e furnizimit, do të ulin kostot dhe do t’u mundësojnë vendeve të kenë qasje më të shpejtë në vaksina gjatë emergjencave të ardhshme shëndetësore. /skyweb.al
