Një variant gjenetik i trashëguar nga Neandertalët mund të lidhet me një rrezik gati 10% më të ulët për zhvillimin e skizofrenisë. Ky është përfundimi i një studimi të ri, i cili zbulon gjithashtu se ky ndryshim gjenetik ndikon në përmasat e një zone të caktuar të trurit të njeriut.
Neandertalët ishin të afërm evolucionarë të njerëzve modernë, por u zhdukën rreth 40 mijë vjet më parë. Për shkak të ndërthurjes mes dy specieve, njerëzit e sotëm jashtë Afrikës kanë trashëguar rreth 1% deri në 4% të ADN-së së Neandertalëve, ndërsa popullsitë në Afrikën Sub-Sahariane mendohet se kanë shumë më pak gjurmë të kësaj trashëgimie gjenetike.
Sipas studimit, Neandertalët kanë përcjellë një variant të përhapur gjenetik që ndikon në lobin oksipital, pjesën e trurit që ndodhet në pjesën e pasme të kokës. Kjo zonë përmban korteksin pamor dhe luan rol në shikim, përfytyrimin mendor dhe leximin.
Megjithëse Neandertalët mendohet të kenë pasur lobe oksipitale më të mëdha se njerëzit modernë, te individët e sotëm që mbartin këtë variant gjenetik është vërejtur një vëllim më i vogël i kësaj zone. Studimi vlerëson se reduktimi është rreth 0,85 centimetra kub për çdo kopje të variantit.
Tek personat që kanë dy kopje të këtij varianti, ai lidhet me një rrezik gati 10% më të ulët për skizofreni. Megjithatë, studiuesit nuk gjetën ndikim të dukshëm në inteligjencën e përgjithshme apo në çrregullime të tjera të mëdha psikiatrike.
“Ky variant me origjinë nga Neandertalët lidhet me ndryshime në anatominë e trurit te njerëzit e sotëm dhe me një rrezik më të ulët për skizofreni, ndërsa ka pak ose aspak lidhje me aftësitë e përgjithshme njohëse”, shkruajnë autorët e studimit, gjenetistët evolucionarë Hugo Zeberg dhe Svante Pääbo.
Ata theksojnë se rezultatet paralajmërojnë kundër lidhjes së drejtpërdrejtë mes madhësisë së një zone të trurit dhe aftësive njohëse të njeriut.
Studimi është publikuar në revistën shkencore “Proceedings of the National Academy of Sciences” (PNAS). Autorët kanë kryer më herët kërkime mbi trashëgiminë gjenetike të Neandertalëve, duke identifikuar variante që mund të rrisin rrezikun për forma të rënda të COVID-19, por që në të njëjtën kohë janë lidhur me mbrojtje ndaj infeksionit HIV.
Studiuesit sqarojnë se efekti mbrojtës ndaj skizofrenisë duket se lidhet posaçërisht me variantin e ri gjenetik të identifikuar dhe nuk mund të përgjithësohet për të gjithë ADN-në e trashëguar nga Neandertalët. /skyweb.al















