• Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Aviacion
  • Shëndet
  • OP-ED
  • Kush jemi ne
  • Politika e Privatësisë
E martë, 17 Nëntor, 2026
  • Hyr
SkyWeb.al
  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Aviacion
  • Shëndet
  • OP-ED
Nuk u gjet asnjë rezultat
Shiko të gjitha
SkyWeb.al
  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Aviacion
  • Shëndet
  • OP-ED
Nuk u gjet asnjë rezultat
Shiko të gjitha
SkyWeb.al
Nuk u gjet asnjë rezultat
Shiko të gjitha
Kreu Shëndet

Studimi: Varianti gjenetik i trashëguar nga Neandertalët ul rrezikun për skizofreni me gati 10%

Editor Nga Editor
17 Nëntor, 2026
në Shëndet
A A
Studimi: Varianti gjenetik i trashëguar nga Neandertalët ul rrezikun për skizofreni me gati 10%
Share on FacebookShare on WhatsApp

Një variant gjenetik i trashëguar nga Neandertalët mund të lidhet me një rrezik gati 10% më të ulët për zhvillimin e skizofrenisë. Ky është përfundimi i një studimi të ri, i cili zbulon gjithashtu se ky ndryshim gjenetik ndikon në përmasat e një zone të caktuar të trurit të njeriut.

Neandertalët ishin të afërm evolucionarë të njerëzve modernë, por u zhdukën rreth 40 mijë vjet më parë. Për shkak të ndërthurjes mes dy specieve, njerëzit e sotëm jashtë Afrikës kanë trashëguar rreth 1% deri në 4% të ADN-së së Neandertalëve, ndërsa popullsitë në Afrikën Sub-Sahariane mendohet se kanë shumë më pak gjurmë të kësaj trashëgimie gjenetike.

Sipas studimit, Neandertalët kanë përcjellë një variant të përhapur gjenetik që ndikon në lobin oksipital, pjesën e trurit që ndodhet në pjesën e pasme të kokës. Kjo zonë përmban korteksin pamor dhe luan rol në shikim, përfytyrimin mendor dhe leximin.

Megjithëse Neandertalët mendohet të kenë pasur lobe oksipitale më të mëdha se njerëzit modernë, te individët e sotëm që mbartin këtë variant gjenetik është vërejtur një vëllim më i vogël i kësaj zone. Studimi vlerëson se reduktimi është rreth 0,85 centimetra kub për çdo kopje të variantit.

Tek personat që kanë dy kopje të këtij varianti, ai lidhet me një rrezik gati 10% më të ulët për skizofreni. Megjithatë, studiuesit nuk gjetën ndikim të dukshëm në inteligjencën e përgjithshme apo në çrregullime të tjera të mëdha psikiatrike.

“Ky variant me origjinë nga Neandertalët lidhet me ndryshime në anatominë e trurit te njerëzit e sotëm dhe me një rrezik më të ulët për skizofreni, ndërsa ka pak ose aspak lidhje me aftësitë e përgjithshme njohëse”, shkruajnë autorët e studimit, gjenetistët evolucionarë Hugo Zeberg dhe Svante Pääbo.

Ata theksojnë se rezultatet paralajmërojnë kundër lidhjes së drejtpërdrejtë mes madhësisë së një zone të trurit dhe aftësive njohëse të njeriut.

Studimi është publikuar në revistën shkencore “Proceedings of the National Academy of Sciences” (PNAS). Autorët kanë kryer më herët kërkime mbi trashëgiminë gjenetike të Neandertalëve, duke identifikuar variante që mund të rrisin rrezikun për forma të rënda të COVID-19, por që në të njëjtën kohë janë lidhur me mbrojtje ndaj infeksionit HIV.

Studiuesit sqarojnë se efekti mbrojtës ndaj skizofrenisë duket se lidhet posaçërisht me variantin e ri gjenetik të identifikuar dhe nuk mund të përgjithësohet për të gjithë ADN-në e trashëguar nga Neandertalët. /skyweb.al

Etiketat: skizofrenia
Artikulli para

Ngadalësohen eksportet në tetor, bien metalet dhe fasoni

Artikulli pas

Rregullore e re nga 1 janari 2027, ulen komisionet që paguajnë bizneset për pagesat me kartë

Editor

Editor

Nga Kategoria

OBSH: Konsumimi i duhanit te gratë dhe vajzat në Evropë mbetet shqetësues
Shëndet

OBSH: Konsumimi i duhanit te gratë dhe vajzat në Evropë mbetet shqetësues

17 Nëntor, 2026
Si ta mbajmë trurin e shëndetshëm me kalimin e moshës? Çfarë thotë shkenca
Shëndet

Si ta mbajmë trurin e shëndetshëm me kalimin e moshës? Çfarë thotë shkenca

17 Nëntor, 2026
Analiza e gjakut mund të tregojë moshën e organeve
Shëndet

A është mjekësia e personalizuar e ardhmja? Europa synon të hartëzojë 100 mijë gjenome njerëzore

17 Nëntor, 2026
Mënyra si konsumoni çajin mund të ndikojë në shëndetin e zemrës. Pse ka rëndësi temperatura?
Shëndet

Mënyra si konsumoni çajin mund të ndikojë në shëndetin e zemrës. Pse ka rëndësi temperatura?

16 Nëntor, 2026
Të jetosh më gjatë apo më mirë? Dilema e re e jetëgjatësisë
Shëndet

Të jetosh më gjatë apo më mirë? Dilema e re e jetëgjatësisë

16 Nëntor, 2026
3069 farmaci në duart e 8 shpërndarësve, si funksionon oligopoli i ilaçeve
Shëndet

OBSH jep alarmin: Rezistenca ndaj antibiotikëve rrezikon operacionet e zakonshme dhe lindjet! 39 milionë jetë në rrezik

16 Nëntor, 2026
Artikulli pas
Pagesat me kartë rriten, por kartat e kreditit nuk “ndezin” për shqiptarët

Rregullore e re nga 1 janari 2027, ulen komisionet që paguajnë bizneset për pagesat me kartë

Të Përzgjedhura

Gati gjysma e punëtorëve në Greqi ankohen për oraret e zgjatura të papaguara
Ekonomi

Gati gjysma e punëtorëve në Greqi ankohen për oraret e zgjatura të papaguara

Nga SkyWeb
4 Nëntor, 2026
0

Puna jashtë orarit zyrtar, pa pagesë dhe pa regjistrim, mbetet një problem serioz për punonjësit në Greqi, pavarësisht vendosjes së...

Lexo të plotë
Lufta te dera, Gjermania shpenzon gjysmë miliardi euro për dronët vrasës

Lufta te dera, Gjermania shpenzon gjysmë miliardi euro për dronët vrasës

11 Shkurt, 2026
Afati ligjor, 31 000 biznese dorëzuan bilancet në kohë: Probleme me sistemin, pavarësisht tenderëve milionësh të shërbimit

Afati ligjor, 31 000 biznese dorëzuan bilancet në kohë: Probleme me sistemin, pavarësisht tenderëve milionësh të shërbimit

4 Gusht, 2025
Shitje rekord të iPhone 17, të ardhurat e Apple kapin majat e tregut global

Shitje rekord të iPhone 17, të ardhurat e Apple kapin majat e tregut global

20 Tetor, 2025
GRAFIKA/ Si i klasifikojnë kompanitë ajrore vendet në avion dhe fitimet që nxjerrin

GRAFIKA/ Si i klasifikojnë kompanitë ajrore vendet në avion dhe fitimet që nxjerrin

17 Janar, 2026

Të Fundit

OBSH: Konsumimi i duhanit te gratë dhe vajzat në Evropë mbetet shqetësues

OBSH: Konsumimi i duhanit te gratë dhe vajzat në Evropë mbetet shqetësues

17 Nëntor, 2026
Alarm në SHBA, del jashtë funksionit rrjeti sekret i komunikimeve të sigurisë kombëtare

Alarm në SHBA, del jashtë funksionit rrjeti sekret i komunikimeve të sigurisë kombëtare

17 Nëntor, 2026
Mbi 11 mijë studentë shqiptarë studiojnë jashtë vendin

Mbi 11 mijë studentë shqiptarë studiojnë jashtë vendin

17 Nëntor, 2026
Si ta mbajmë trurin e shëndetshëm me kalimin e moshës? Çfarë thotë shkenca

Si ta mbajmë trurin e shëndetshëm me kalimin e moshës? Çfarë thotë shkenca

17 Nëntor, 2026
SkyWeb.al

Info

Skyweb.al është media online me profil ekonomik, e fokusuar në lajme të thelluara mbi ekonominë, financat, biznesin, turizmin dhe aviacionin civil.

Kontakt

Email: info@skyweb.al

NIPT: M51916003M

© 2026 SkyWeb.al - Zhvilluar nga eDigital.al

Nuk u gjet asnjë rezultat
Shiko të gjitha
  • Kreu
  • Aktualitet
  • Fokus
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Aviacion
  • Shëndet
  • OP-ED

© 2026 SkyWeb.al - Zhvilluar nga eDigital.al

Mirësevini!

Hyni në llogarinë tuaj.

Keni harruar fjalëkalimin?

Riktheni fjalëkalimin

Ju lutem shkruani username ose email

Hyr