Një studim i udhëhequr nga University of Granada dhe i publikuar në European Journal of Nutrition zbuloi se ajo që hani për darkë mund të ndikojë në cilësinë e gjumit dhe madje edhe në zgjedhjet ushqimore që bëni në mëngjesin pasardhës.
Vakti i fundit i ditës bën më shumë sesa thjesht të mbyllë mbrëmjen, ai mund të ndikojë edhe në mënyrën se si flemë dhe çfarë zgjedhim të hamë të nesërmen në mëngjes. Ky është përfundimi i studimit të udhëhequr nga Universiteti i Granadës dhe i publikuar në “European Journal of Nutrition”.
“Vakti i mbrëmjes ndikon në gjumin, dhe gjumi nga ana tjetër ndikon në zakonet e mëngjesit ditën tjetër”, shpjegojnë studiuesit. Në vend që të jetë një marrëdhënie me një drejtim, studimi tregon një lidhje të dyanshme ku ushqimi dhe gjumi ndikojnë vazhdimisht tek njëri-tjetri.
Për të studiuar këtë lidhje, studiuesit ndoqën burra dhe gra obeze për 14 ditë rresht në kushte reale të jetës së përditshme. Pjesëmarrësit regjistruan vaktet e tyre, veçanërisht darkën dhe mëngjesin, ndërsa gjumi i tyre u monitorua objektivisht me akselerometra dhe pajisje për gjurmimin e gjumit.
Ndryshe nga studimet laboratorike, kjo qasje u lejoi studiuesve të vëzhgonin zakonet e përditshme ashtu si ndodhin natyrshëm. Siç theksojnë autorët, qëllimi ishte të kuptohej më mirë se si ushqimi dhe gjumi ndërveprojnë në jetën e përditshme, ku shumë faktorë ndikojnë njëkohësisht.
Pse darka ndikon në gjumë
Një nga gjetjet kryesore të studimit është se përbërja ushqyese e darkës lidhet ngushtë me cilësinë e gjumit po atë natë. Sipas studiuesve, vaktet e pasura me kalori, yndyrë, kolesterol, proteina, alkool, mish të kuq ose ushqime të skuqura u shoqëruan me gjumë më të dobët.
Në të kundërt, disa ushqime duket se ndihmojnë për një pushim më të mirë. Darkat më të pasura me karbohidrate, vaj ulliri dhe peshk të yndyrshëm u lidhën me cilësi më të mirë të gjumit. Gjetjet sugjerojnë se “komponentët ushqyes të vaktit të mbrëmjes mund të ndikojnë parametra të ndryshëm të gjumit”.
Megjithatë, studiuesit paralajmërojnë se studimi ishte vëzhgues, që do të thotë se nuk mund të provojë drejtpërdrejt marrëdhënie shkak-pasojë.
Gjumi gjithashtu ndikon në zakonet ushqimore
Marrëdhënia funksionon edhe në drejtimin e kundërt: cilësia e gjumit duket se ndikon në atë që njerëzit hanë mëngjesin tjetër. Studiuesit zbuluan se “cilësia më e dobët e gjumit lidhet me zakone më pak të shëndetshme të mëngjesit”.
Në mënyrë specifike, të dhënat tregojnë disa modele:
- Njerëzit që zgjoheshin më vonë kishin tendencë të konsumonin më shumë kalori në mëngjes.
- Gjumi më i fragmentuar lidhej me konsum më të lartë sheqeri dhe më të ulët të fibrave.
- Kohëzgjatja më e madhe e gjumit lidhej me cilësi më të shëndetshme të mëngjesit në përgjithësi.
Këto gjetje përforcojnë idenë se gjumi nuk është thjesht rezultat i dietës — ai mund të ndikojë edhe në zgjedhjet ushqimore të mëvonshme.
Një cikël që përsëritet çdo ditë
Sipas studiuesve, një nga kontributet më të rëndësishme të studimit është tregimi se sa ngushtë lidhen ushqimi dhe gjumi në jetën e përditshme. Darka, gjumi dhe mëngjesi duket se janë pjesë e të njëjtit cikël, ku ndryshime të vogla në një fushë mund të ndikojnë tek të tjerat.
Edhe pse efektet e vërejtura në studim ishin relativisht modeste, gjetjet ofrojnë njohuri të reja mbi mënyrën se si zakonet e përditshme ndërveprojnë. Studiuesit besojnë se kjo mund të ndihmojë në të ardhmen për të përmirësuar strategjitë për parandalimin dhe trajtimin e obezitetit, duke marrë parasysh jo vetëm çfarë hanë njerëzit, por edhe kur hanë dhe sa mirë flenë.
