Një studim i ri sugjeron se gjumi i pamjaftueshëm ose i tepërt lidhet me plakje më të shpejtë dhe disa sëmundje. Sa gjumë na duhet vërtet për të shmangur plakjen e përshpejtuar?
Shumë pak ose shumë orë gjumë mund të përshpejtojnë plakjen e trurit, zemrës, mushkërive dhe sistemit imunitar, si dhe të lidhen me disa sëmundje, sipas një studimi të ri.
Një grup ndërkombëtar studiuesish analizoi të dhënat e mbledhura nga afro gjysmë milioni pjesëmarrës në UK Biobank dhe gjeti një model të qartë.
Personat që flinin rregullisht më pak se gjashtë orë ose më shumë se tetë orë kishin tendencë të tregonin shenja të plakjes më të shpejtë në të gjithë trupin.
Ekipi përdori të ashtuquajturat “ora të plakjes biologjike”, mjete që vlerësojnë sa vite një person plaket më shpejt ose më ngadalë krahasuar me moshën kronologjike, duke përdorur inteligjencën artificiale dhe të dhëna biologjike si skanime të trurit, proteina në gjak dhe shënues kimikë në trup.
Si rezultat, studiuesit gjetën një model të përsëritur në formë U-je. Njerëzit që flinin në intervalin mesatar kishin rezultatet më të shëndetshme, ndërsa ata në të dy ekstremet shfaqnin plakje biologjike më të madhe.
Lidhja u vu re në organe të ndryshme si truri, mushkëritë, mëlçia, sistemi imunitar, lëkura dhe metabolizmi.
Gjumi i shkurtër u lidh ndjeshëm me çrregullime të trurit si depresioni dhe ankthi, ashtu siç kanë treguar edhe studime të tjera mbi gjumin dhe shëndetin mendor.
“Modeli i gjerë tru-trup është i rëndësishëm sepse na tregon se kohëzgjatja e gjumit është një pjesë thellësisht e integruar e gjithë fiziologjisë sonë, me pasoja të mëdha në të gjithë trupin,” tha Junhao Wen, autori kryesor i studimit dhe profesor asistent i radiologjisë në Columbia University Vagelos College of Physicians and Surgeons në SHBA.
Përtej sëmundjeve të lidhura me trurin, gjumi i shkurtër u lidh edhe me probleme të tjera, përfshirë sëmundjet e zemrës, diabetin e tipit 2, obezitetin, problemet e frymëmarrjes si astma dhe problemet tretëse si refluksi.
Edhe gjumi i tepërt u lidh me probleme shëndetësore, megjithëse studiuesit sugjerojnë se ai ndonjëherë mund të pasqyrojë sëmundje ekzistuese dhe jo domosdoshmërisht të jetë shkaku i drejtpërdrejtë i dëmit.
“Studimet e mëparshme kanë treguar se gjumi lidhet ngushtë me plakjen dhe barrën patologjike të trurit,” tha Wen.
“Studimi ynë shkon më tej dhe tregon se si shumë pak ashtu edhe shumë gjumë lidhen me plakje më të shpejtë pothuajse në çdo organ, duke mbështetur idenë se gjumi është i rëndësishëm për ruajtjen e shëndetit të organeve brenda një rrjeti të koordinuar tru-trup, duke përfshirë ekuilibrin metabolik dhe një sistem imunitar të shëndetshëm,” shtoi ai.
Megjithatë, studiuesit paralajmërojnë se studimi nuk mund të provojë se vetëm gjumi i shkakton këto ndryshime. Ata gjithashtu theksojnë se shumë nga të dhënat mbi gjumin bazoheshin në raportimet e vetë pjesëmarrësve, të cilat mund të jenë më pak të sakta sesa matjet direkte të gjumit.
Studiuesit thonë se nevojiten më shumë kërkime për të kuptuar nëse gjumi i dobët përshpejton drejtpërdrejt plakjen, apo nëse problemet shëndetësore ekzistuese ndikojnë gjithashtu në modelet e gjumit.
Ata kërkojnë gjithashtu studime të ardhshme me matje më të sakta të gjumit dhe me popullsi më të ndryshme. /skyweb.al
