Rritja e numrit të turistëve në Shqipëri po nxjerr gjithnjë e më shumë në pah një nga problemet më të mëdha të sektorit: Mungesën e fuqisë punëtore.
Hoteleria dhe turizmi janë kthyer në një nga motorët kryesorë të ekonomisë, por zgjerimi i shpejtë i kërkesës nuk po shoqërohet me të njëjtin ritëm nga tregu i punës.
Bizneset, sidomos gjatë sezonit veror, përballen me vështirësi për të gjetur staf të kualifikuar, nga shërbimi në hotele e restorante, deri te strukturat akomoduese në zonat turistike.
Madje, qeveria është shprehur së fundmi se po vlerëson edhe mundësinë e marrjes së punonjësve nga jashtë vendit, për të mbuluar boshllëqet që po krijohen në treg.
Zëvendësministrja e Ekonomisë dhe Inovacionit, Olta Manjani, thotë se po punohet në disa drejtime, duke nisur nga orientimi i të rinjve drejt arsimit profesional, deri te marrëveshjet me vende që mund të ofrojnë fuqi punëtore të kualifikuar.
“Arsimi dhe formimi profesional lidhet ngushtësisht me nevojat që ka tregu i punës, veçanërisht në hoteleri-turizëm, ndërsa pagat janë në nivel shumë të kënaqshëm.
Po eksplorojmë edhe mundësi të marrjes së forcës punëtore nga jashtë, duke ndjekur praktikat më të mira ndërkombëtare”, është shprehur Manjani.
Megjithatë, kjo rrugë nuk është e lehtë. Sipas saj, edhe shumë vende të Bashkimit Europian po përballen me të njëjtin problem dhe janë në konkurrencë për të tërhequr punonjës të kualifikuar nga vendet që mund të ofrojnë fuqi punëtore.
Një tjetër model që po shihet me interes është shkëmbimi sezonal i punonjësve.
Ideja është që vendet që kanë pikun turistik në verë të bashkëpunojnë me ato që kanë sezonin kryesor në dimër, duke krijuar mundësi që punonjësit e kualifikuar të kenë punësim gjatë gjithë vitit.
“Mobiliteti i fuqisë punëtore është një element i rëndësishëm dhe është pjesë e strategjisë kombëtare të punësimit dhe aftësive.
Ambicia jonë është që sezoni turistik të mos ketë vetëm një pik gjatë muajve të verës, por ta kthejmë në turizëm gjithëvjetor”, ka deklaruar Manjani.
Por në praktikë, situata nuk është e njëjtë për të gjithë bizneset. Sipërmarrjet e mëdha kanë më shumë mundësi të mbajnë staf të angazhuar edhe jashtë sezonit, ndërsa bizneset e vogla shpesh detyrohen të mbështeten te familjarët për të përballuar fluksin.
Kjo tregon se sfida e fuqisë punëtore nuk është më thjesht një problem sezonal, por një çështje strukturore për turizmin shqiptar.
Nëse numri i turistëve vijon të rritet, sektori do të ketë nevojë jo vetëm për më shumë shtretër e investime, por edhe për më shumë punonjës të trajnuar, të qëndrueshëm dhe të motivuar.
